Assassin’s Creed: Revelations op PS, Ezio’s emotionele afscheid in Constantinopel

Ezio op zijn laatste tocht

Een oudere Ezio Auditore klimt door de bergen van Masyaf, zichtbaar vermoeid, en het eerste wat opvalt is hoe anders de toon is. Geen flamboyante Italiaanse charme, geen speelse one-liners. De man die in Assassin’s Creed II nog branie uitstraalde, beweegt hier met het gewicht van decennia op zijn schouders. Dat verschil merk je vanaf de eerste cutscene en het laat niet meer los.

Revelations stuurt Ezio naar Constantinopel om de geheimen van Altaïr te ontrafelen, maar het draait niet om de bestemming. De game neemt bewust afstand van het tempo dat Brotherhood had. Missies worden afgewisseld met rustigere momenten waarin Ezio reflecteert, en die balans geeft het verhaal een zwaarte die de eerdere delen niet hadden. Op een gegeven moment zit Ezio op een bankje in de stad en praat hij met Sofia Sartor over boeken en reizen, terwijl de Assassin-Templar-oorlog op de achtergrond doordendert. Dat contrast werkt verrassend goed.

Waar Brotherhood voelde als een uitbreiding van II met meer systemen en meer schaal, kiest Revelations voor een andere richting. De focus verschuift naar afsluiting. Dat maakt het een vreemde eend in de bijt voor een jaarlijkse release, want in plaats van groter en bombastischer te worden, wordt de game persoonlijker. Niet iedereen zal dat waarderen, maar voor mij gaf het Ezio’s trilogie precies het einde dat het nodig had. De veranderingen binnen de Assassin’s Creed-franchise zijn sindsdien alleen maar groter geworden, maar Revelations blijft een uniek moment in de reeks.

De hookblade en het bommenrecept

De hookblade is de opvallendste toevoeging aan de gameplay. Met één druk op de knop grijp je een richel net buiten bereik, of glijd je via ziplines over de daken van Constantinopel. In de praktijk maakt dat traversal sneller en vloeiender dan in Brotherhood. Vooral de ziplines geven een lekker gevoel van momentum, omdat je er direct een air assassination aan kunt koppelen als er een vijand onder staat.

Bomb crafting is het tweede nieuwe systeem, en hier wordt het wat rommeliger. In theorie kun je honderden combinaties maken van omhulsels, buskruit en vullingen. Een rookbom om te ontsnappen, een splinterbom om groepen uit te schakelen, een gouden muntbom om menigtes af te leiden. Het probleem is dat de meeste missies prima te doen zijn met twee of drie standaardopties. Na een paar uur experimenteren greep ik steeds terug naar dezelfde combinaties, waardoor het systeem zijn glans verliest.

Gevechten voelen vertrouwd. De counter-kill-mechaniek is nog steeds dominant, en met de hookblade erbij kun je vijanden naar je toe trekken voor een snelle afwerking. Dat geeft een extra laag aan de flow van combat, maar het verandert de kern niet. Wie in Brotherhood al merkte dat gevechten te makkelijk werden zodra je het counter-ritme doorhad, zal hier hetzelfde ervaren. De vijand-AI probeert af en toe om je te omsingelen of met een charge aan te vallen, maar het blijft voorspelbaar genoeg om zelden echt in de problemen te komen.

Den Helder-verdediging, oftewel de tower defense-minigame, is het meest controversiële onderdeel. Als Templars een van je districten aanvallen, schakel je over naar een top-down perspectief waarin je Assassins en barricades plaatst om een straat te verdedigen. Het concept past niet goed bij de rest van de game. De besturing voelt onhandig, het tempo klopt niet, en na twee van die verdedigingen deed ik er alles aan om mijn notoriety laag te houden zodat ik ze kon vermijden. Gelukkig is dat goed te doen.

Constantinopel als speelveld

Constantinopel biedt een ander soort speelveld dan Rome of Florence. De stad is compacter, met smallere straten en meer verticale variatie door de heuvels en de gelaagde architectuur van het Ottomaanse Rijk. Klimroutes voelen daardoor natuurlijker, omdat gebouwen dichter op elkaar staan en je vaker in één vloeiende beweging van dak naar dak kunt springen zonder naar beneden te hoeven.

Visueel valt op dat de stad lichter en kleurrijker is dan de locaties in eerdere delen. De bazaars zitten vol textiel in warme kleuren, de moskeeën hebben gedetailleerde tegelmotieven, en de haven baadt regelmatig in goudgeel avondlicht. Het is een aangename omgeving om doorheen te bewegen, al mist het de rauwe grandeur die Rome in Brotherhood had. De stad voelt levendiger door de drukte op straat en de variatie tussen districten, van de drukke Grote Bazaar tot de rustigere woonwijken rond de Galatatoren.

Ondergrondse gebieden bieden een welkome afwisseling. De Cappadocische grotten en de catacomben onder de stad zijn lineairder dan de open wereld erboven, maar ze zorgen voor claustrofobische spanning die goed contrasteert met het open daken-parkour. Vooral de missie waarin je door een ondergronds gangenstelsel naar Derinkuyu afdaalt, blijft hangen vanwege de sfeer en het beperkte zicht.

Drie verhaallijnen, één payoff

Revelations brengt drie verhaallijnen samen. Ezio zoekt in Constantinopel naar de sleutels van Altaïrs bibliotheek. Elke sleutel ontgrendelt een herinnering waarin je als Altaïr speelt, tientallen jaren na de gebeurtenissen uit het eerste deel. Daarbovenop lopen de Desmond-secties in de Animus Island, een abstracte digitale ruimte waar je puzzelplatforming doet terwijl Desmond zijn verleden verwerkt.

De Altaïr-herinneringen zijn het sterkste onderdeel van het verhaal. Waar Altaïr in het eerste deel een vrij vlak personage was, krijgt hij hier diepte. De scenes tonen hem als jonge leider, als vader, als oude man die terugblikt op zijn leven. Eén herinnering in het bijzonder, waarin een oudere Altaïr terugkeert naar Masyaf, leverde een moment op dat me meer raakte dan welke actiesequentie in de game dan ook.

Het Ezio-plot in Constantinopel zelf is minder sterk. De Templar-tegenstanders zijn functioneel maar niet memorabel, en de politieke intriges rond de Ottomaanse opvolging voelen als achtergrondgeluid bij de zoektocht naar de sleutels. Sofia Sartor is daarentegen een verfrissende toevoeging. De relatie tussen haar en Ezio ontwikkelt zich op een volwassen manier die past bij het karakter dat Ezio op dit punt is geworden.

Voorkennis is hier wel een factor. Zonder Assassin’s Creed II en Brotherhood gespeeld te hebben, missen de emotionele beats hun doel. De hele structuur van Revelations leunt op de aanname dat je weet wie Ezio is, wat Altaïr heeft meegemaakt, en waarom de Animus belangrijk is. Voor terugkerende spelers is dat precies de kracht, want de payoff in de laatste twee uur is enorm. Assassin’s Creed III zou later een heel andere richting inslaan met een nieuwe protagonist en setting, maar Revelations blijft het emotionele hoogtepunt van de Ezio-trilogie. Voor nieuwkomers is het een lastig instappunt.

Hoe draait het op PlayStation?

Op de originele PS3-versie draait Assassin’s Creed: Revelations op 30fps, en die framerate houdt het redelijk stabiel. In drukke gevechtsscènes met veel NPC’s op straat zijn er merkbare dips, maar ze zijn nooit zo erg dat de besturing eronder lijdt. De laadtijden zijn voor een game uit 2011 acceptabel, al merk je bij het opstarten en bij fast travel dat je even moet wachten.

Via The Ezio Collection op PS4 speelt de game soepeler. De framerate is stabieler, de resolutie hoger, en de texturen zijn opgepoetst. Het verschil is zichtbaar maar niet transformerend. Gezichtsanimaties blijven stijf, NPC’s herhalen dezelfde drie zinnen als je langs ze loopt, en de camera worstelt nog steeds in nauwe steegjes. Dat zijn beperkingen van de engine, niet van het platform.

De besturing voelt op de DualShock nog steeds goed aan. Free-running werkt met de rechtertrigger ingedrukt houden, en de hookblade integreert naadloos in dat systeem. Af en toe grijpt Ezio een richel die je niet bedoelde, vooral bij gebouwen met veel uitstekende elementen. Dat probleem had de hele Ezio-trilogie en het is hier niet opgelost. Menu’s en de kaart ogen gedateerd, met kleine tekst en een interface die duidelijk ontworpen is voor de standaarden van 2011.

Voor wie deze finale werkt

Assassin’s Creed: Revelations is op zijn best als afsluiting van een driedelig verhaal. Heb je Ezio gevolgd vanaf zijn geboorte in II tot zijn rol als Mentor in Brotherhood, dan levert Revelations een emotioneel slot dat weinig games in de franchise evenaren. De combinatie van Ezio’s afscheid en Altaïrs herinneringen geeft beide personages een waardig einde.

Als standalone ervaring is het minder overtuigend. De gameplay-vernieuwingen zijn bescheiden, de tower defense past niet, en het verhaal vereist context die de game zelf niet geeft. Wie op zoek is naar de beste Assassin’s Creed om mee te beginnen, kan beter bij II starten of direct naar Black Flag springen. Revelations blijft echter een belangrijk onderdeel van gaming content die de Ezio-trilogie afsluit op een manier die past bij de personages.

Voor fans van de Ezio-trilogie is dit een must-play die je voor een paar euro kunt oppikken. De game is compact genoeg om in 12 tot 15 uur uit te spelen, inclusief de meeste side content. Dat maakt het een perfecte game voor een weekend waarin je een verhaal wilt afronden dat je al jaren geleden bent begonnen.

Waar kun je Assassin’s Creed: Revelations kopen?

Assassin’s Creed: Revelations is beschikbaar voor PlayStation 3 en als onderdeel van The Ezio Collection voor PlayStation 4. De PS3-versie is alleen fysiek verkrijgbaar bij diverse Nederlandse retailers, terwijl The Ezio Collection zowel digitaal als fysiek te koop is. Prijzen variëren van ongeveer €4,99 voor een gebruikte PS3-kopie tot €21,99 voor nieuwere edities. The Ezio Collection, met daarin ook Assassin’s Creed II en Brotherhood, staat in de PlayStation Store voor €49,95.

(Koop bij voorkeur via officiële retailers zoals Bol.com, Nedgame of de PlayStation Store voor garantie en klantenservice. Prijzen kunnen variëren afhankelijk van beschikbaarheid en conditie.)

Bekijk Assassin’s Creed: Revelations in actie:

Bekijk Assassin’s Creed: Revelations in actie: