Super Mario Bros.: The Lost Levels – de hardste platformer van Nintendo

Waarom dit vervolg zo berucht werd

World 1-1 begint vertrouwd. Dezelfde blokken, dezelfde Goombas, dezelfde Mario-physics. Maar na een paar seconden valt het eerste verschil op: de platforming is strakker, de marges kleiner en de valkuilen gemeener geplaatst. Super Mario Bros.: The Lost Levels gebruikt de volledige engine van het origineel, maar schroeft de moeilijkheidsgraad op tot een niveau dat Nintendo of America in 1986 te riskant vond voor de westerse markt. Dat is geen marketingverhaal, dat merk je binnen dertig seconden aan den lijve.

Het ontwerp voelt direct anders dan het origineel. Waar Super Mario Bros. je rustig laat wennen aan nieuwe vijanden en obstakels, gooit The Lost Levels je meteen in het diepe. Giftige paddenstoelen zien er bijna hetzelfde uit als power-ups, waardoor je instinct om alles op te pakken tegen je werkt. Windvlagen duwen Mario mid-sprong opzij, en platforms staan net iets te ver uit elkaar om comfortabel te halen. De game vertrouwt erop dat je het origineel al door en door kent, en bouwt daarop voort met een ontwerp dat consequent je verwachtingen ondermijnt.

Dat maakt The Lost Levels geen gezellig vervolgdeel. Het is een bewuste stresstest voor spelers die het origineel te makkelijk vonden, en dat uitgangspunt kleurt alles wat de game doet.

Springen voelt hier persoonlijk

De core gameplay draait om dezelfde run-and-jump-formule die het origineel groot maakte, maar de uitvoering vraagt veel meer precisie. Elk level dwingt je om trager te spelen dan je gewend bent. Waar ik in het origineel Mario met momentum door levels kan slingeren, straft The Lost Levels dat gedrag keihard af. Een sprong die net te vroeg of te laat komt, betekent een instant dood, en de game plaatst die momenten bewust op plekken waar je reflexen je de verkeerde kant op sturen.

De keuze tussen Mario en Luigi voegt een extra laag toe. Luigi springt hoger maar glijdt verder door na de landing, waardoor precisieplatforming met hem een compleet andere ervaring is. Mario voelt vertrouwder en stabieler, maar mist soms net die extra hoogte om een shortcut te pakken. Die keuze aan het begin van elke sessie bepaalt hoe je bepaalde levels aanpakt, en sommige secties voelen met het ene personage haast onmogelijk terwijl ze met het andere net te doen zijn.

De frustratie komt niet uit willekeur. Elk obstakel heeft een oplossing, en elk platform is haalbaar als je het juiste ritme vindt. Maar dat ritme ontdekken kost tijd, omdat de game constant kleine variaties aanbrengt in afstanden, vijandpatronen en timing. Net als je denkt dat je een bepaald type uitdaging doorhebt, verschuift de game de parameters net genoeg om je opnieuw te laten struikelen, een gevoel dat ook terugkomt in de review van Zelda II.

Hoe de levels je constant misleiden

The Lost Levels heeft een bijzonder talent voor nepveiligheid. Een rij vraagtekenblokkken ziet er uitnodigend uit, maar de helft bevat giftige paddenstoelen die je verkleinen of doden. Een ogenschijnlijk veilig pad leidt naar een onzichtbaar blok dat je mid-sprong blokkeert, waardoor je recht in een put valt. De game traint je om alles te wantrouwen, en dat gevoel wordt sterker naarmate je verder komt.

In World 5 liep ik tegen een sectie aan die me meer dan twintig pogingen kostte. Het probleem was niet de moeilijkheid van de individuele sprongen, maar de combinatie van windvlagen, bewegende platforms en een Hammer Bro die precies op het verkeerde moment verscheen. Elke poging leerde ik iets nieuws: de wind verandert van richting na drie seconden, het platform heeft een korte pauze aan de linkerkant, en de Hammer Bro gooit altijd twee hamers voordat hij springt. Die informatie stapelt zich op tot een mentale routekaart die je bij elke nieuwe poging verfijnt.

Dat leerproces is de echte gameplay van The Lost Levels. De levels zelf zijn kort, maar de kennis die je nodig hebt om ze te halen groeit met elke mislukking. Fouten parkeer je in je hoofd voor de volgende run, en langzaam bouw je een repertoire op van trucs en timings die samen de oplossing vormen. Het moment dat een level eindelijk lukt voelt dan ook niet als geluk, maar als het resultaat van tientallen kleine lessen die je stuk voor stuk hebt geleerd.

Eén leven, veel herhaling

De progressie in The Lost Levels is meedogenloos. Er zijn geen checkpoints binnen levels, geen save states in de originele versie en geen mogelijkheid om levels over te slaan. Als je al je levens verliest, begin je de hele world opnieuw. Dat systeem verhoogt de spanning enorm, omdat elke fout niet alleen dat ene level kost maar potentieel een half uur aan voortgang.

De game biedt 8 reguliere worlds plus een reeks bonusworlds die alleen toegankelijk zijn als je de game meerdere keren uitpeelt zonder continues te gebruiken. Dat betekent dat de “echte” eindgame pas begint nadat je de hoofdcampagne foutloos hebt doorlopen, een eis die de meeste spelers nooit zullen halen. De bonusworlds zelf zijn nog moeilijker dan alles wat eraan voorafgaat, een niveau van straf dat je in moderne video games bijna niet meer ziet, en de levels lijken ontworpen om zelfs de meest ervaren Mario-spelers te breken.

Moderne versies via Nintendo Switch Online bieden save states en rewind-functies, en die veranderen de ervaring aanzienlijk. Met save states verdwijnt de angst om voortgang te verliezen, waardoor de focus verschuift van overleving naar pure platforming-uitdaging. Dat maakt de game toegankelijker, maar het haalt ook een deel van de spanning weg die het origineel zo intens maakt. De keuze om die functies wel of niet te gebruiken bepaalt in feite welke game je speelt: een strakke retro-uitdaging of een relaxtere puzzelplatformer.

Pixels, piepjes en NES-spanning

Visueel is The Lost Levels vrijwel identiek aan het origineel. Dezelfde kleurpaletten, dezelfde sprite-ontwerpen, dezelfde achtergronden. De nieuwe elementen, zoals de giftige paddenstoel en de windeffecten, zijn subtiel geïntegreerd in de bestaande stijl. Dat werkt goed voor de herkenbaarheid, maar het betekent ook dat de game er anno 2024 gedateerd uitziet op een manier die verder gaat dan charmante retro-esthetiek.

De muziek verdient apart aandacht. Veel tracks zijn hergebruikt uit het origineel, maar de levels waarin ze verschijnen geven ze een andere lading. Het bekende underground-thema klinkt een stuk dreigender als je weet dat er achter elk blok een valstrik kan zitten. De sound effects doen hun werk: de “pling” van een coin, het “bonk” van een blok en het akelige geluidje van een giftige paddenstoel worden snel onderdeel van je mentale alarmsysteem.

De schermopbouw kan soms voor verwarring zorgen. In drukke levels met veel vijanden en platforms tegelijk wordt het lastig om te onderscheiden wat gevaarlijk is en wat niet, vooral in secties waar de achtergrond visueel lijkt op de voorgrond. Dat is een beperking van de NES-hardware, maar het voegt onbedoeld een extra laag moeilijkheid toe die niet altijd eerlijk voelt.

Voor wie is dit nog leuk?

The Lost Levels is een game voor een specifiek type speler. Als je het originele Super Mario Bros. met je ogen dicht kunt uitspelen en je honger hebt naar meer, is dit precies wat je zoekt. De game respecteert je vaardigheden door ze constant op de proef te stellen, en de voldoening van elk gehaald level is enorm juist omdat de drempel zo hoog ligt.

Maar het is ook een game die veel spelers zal afschrikken. De moeilijkheidsgraad is niet geleidelijk opgebouwd, de valstrikken voelen soms meer gemeen dan slim, en het gebrek aan moderne comfortfuncties in de originele versie maakt lange sessies vermoeiend. Via Nintendo Switch Online is de ervaring een stuk draaglijker dankzij save states, maar zelfs dan blijft The Lost Levels een game die geduld en doorzettingsvermogen eist op een niveau dat niet voor iedereen leuk is.

Mijn advies: speel het originele Super Mario Bros. eerst opnieuw. Als je daar moeiteloos doorheen komt en je wilt meer, pak dan The Lost Levels erbij. De game is op zijn best als aanvulling op het origineel, niet als losstaande ervaring. En verwacht niet dat het eerlijk voelt, want dat is het vaak niet. Maar de momenten dat het klikt, dat je een onmogelijk level eindelijk haalt na tientallen pogingen, zijn het soort gaming-momenten dat je bijblijft.

Waar kun je The Lost Levels spelen?

Super Mario Bros.: The Lost Levels is oorspronkelijk een NES/Famicom-game uit 1986 en wordt niet meer als losse nieuwe game verkocht. De makkelijkste manier om de game nu te spelen is via Nintendo Switch Online, waar de titel onderdeel is van het basisabonnement. Daarnaast circuleren tweedehands cartridges op internationale marktplaatsen, met prijzen die grofweg tussen de $20 en $55 liggen. Een specifieke Nederlandse prijsindicatie is niet beschikbaar.

Voor actuele beschikbaarheid kun je terecht bij de Nintendo eShop of zoeken naar tweedehands aanbiedingen op bol.com. Op GamesMeter vind je meer informatie over de NES-versie. Bekende Nederlandse gamewinkels zoals Nedgame of Game Mania zijn ook het checken waard.

(Koop bij voorkeur via officiële retailers voor garantie en klantenservice. Prijzen kunnen variëren per aanbieder en moment van aankoop.)

Bekijk Super Mario Bros.: The Lost Levels in actie:

Bekijk Super Mario Bros.: The Lost Levels in actie: