FIFA Soccer 2005 op de PS: voetbal met gewicht en karakter

De eerste pass zegt genoeg

De aftrap klinkt, ik druk op de passknop en de bal rolt trager dan verwacht richting mijn middenvelder. Dat is het eerste wat opvalt aan FIFA Soccer 2005: de bal heeft gewicht. Waar eerdere FIFA-delen op de PS soms aanvoelden als snelle, bijna zweverige potjes, dwingt deze editie je om na te denken voordat je een actie inzet. Een pass die je net te laat geeft, komt niet aan. Een sprint die je te vroeg inzet, kost je de bal. Die strafheid voelt in de eerste wedstrijd eerder frustrerend dan bevredigend, omdat de timing anders ligt dan je gewend bent.

Na twee of drie wedstrijden begint het te klikken. De zwaarte van de bal en de iets tragere spelersbewegingen zorgen ervoor dat positionering belangrijker wordt dan puur reactievermogen. Op dat moment merk je dat FIFA Soccer 2005 niet probeert om je meteen te belonen met spectaculaire goals. De game wil dat je het verdient, en dat maakt het eerste doelpunt des te bevredigender. Tegelijk is het eerlijk om te zeggen dat die drempel niet voor iedereen prettig aanvoelt. Als je gewend bent aan een sneller, vergevingsgezinder voetbalspel, kan de eerste indruk wat stroef overkomen.

Hoe voelt de bal?

De kern van FIFA Soccer 2005 zit in het ritme van een wedstrijd. Passen bouwen op van achteruit, druk zetten werkt het beste als je met meerdere spelers tegelijk de ruimte verkleint, en fouten worden keihard afgestraft door de AI. Een slechte pass in het middenveld leidt bijna gegarandeerd tot een counter, en de cpu laat geen kans onbenut. Dat maakt elke geslaagde aanval tot een klein projectje waarin je bewust ruimtes creëert en de juiste momenten kiest om de bal te versnellen.

Het verschil tussen een losse pot met een vriend en een serieuze solo-match tegen de cpu is groot. Tegen de computer draait alles om geduld en patroonherkenning, terwijl een potje met iemand naast je op de bank veel chaotischer en onvoorspelbaarder verloopt. Beide scenario’s werken goed, maar de AI heeft soms de neiging om op hogere moeilijkheidsgraden onnatuurlijk precies te worden. Passes van de tegenstander komen dan vrijwel altijd aan, terwijl jouw spelers net dat tikje minder scherp reageren. Dat voelt niet altijd eerlijk, maar het dwingt je wel om je eigen spel te verbeteren.

De controls zijn voor 2004 behoorlijk solide, met voldoende opties om te variëren in je aanvalsspel. Toch zijn de animaties soms een beperkende factor. Spelers maken af en toe een draai die net te lang duurt, waardoor een actie die je in je hoofd al had uitgestippeld niet uitkomt. Het is geen dealbreaker, maar het herinnert je er regelmatig aan dat je op hardware speelt die zijn grenzen kent.

Modes die je terughouden

FIFA Soccer 2005 biedt een stevige selectie aan modi die je langer aan het spelen houden dan een paar losse wedstrijden. De carrièremodus is de ruggengraat voor solo-spelers. Daarin neem je een club over, beheert je transfers en werkt je door meerdere seizoenen heen naar de top. Het is geen diepgaande managementsim, maar de combinatie van wedstrijden spelen en je selectie opbouwen geeft genoeg reden om steeds nog één seizoen door te gaan.

Naast de carrièremodus zijn er toernooien, competities en vriendschappelijke wedstrijden die je snel kunt opstarten. Voor een snelle sessie tussendoor werken de toernooien het beste, omdat ze een duidelijk doel geven zonder dat je je hoeft te verdiepen in transfers of tactische opstellingen. De herhaalwaarde zit vooral in de multiplayer. Een avond met twee controllers en een paar vrienden levert meer memorabele momenten op dan tien solo-wedstrijden achter elkaar. Dat is geen kritiek op de solo-ervaring, maar een kenmerk van hoe voetbalgames in deze periode het beste werkten.

Wat wel opvalt, is dat de modi na verloop van tijd weinig verrassingen bieden. De carrièremodus verandert niet wezenlijk naarmate je verder komt, en de AI-tegenstanders blijven op dezelfde manier reageren. Na een paar weken intensief spelen bereik je een punt waarop de uitdaging vooral uit jezelf moet komen, niet uit de game. Wie op zoek is naar meer diepgang in de carrièremodus, vindt in FIFA 14 een uitgebreidere aanpak met meer managementopties en tactische mogelijkheden.

Klinkt het als een echte wedstrijd?

De presentatie van FIFA Soccer 2005 probeert duidelijk het gevoel van een tv-uitzending na te bootsen, en op veel punten lukt dat verrassend goed voor een PS-titel. Het stadiongeluid bouwt mee met het spelverloop. Na een doelpunt zwelt het publiek aan, bij een gemiste kans hoor je een collectieve zucht, en in de slotfase van een spannende wedstrijd neemt het volume merkbaar toe. Die dynamiek draagt enorm bij aan de spanning, zeker in wedstrijden die op het randje balanceren.

Het commentaar is functioneel maar beperkt. Na een handvol wedstrijden herken je de meeste zinnen, en de timing klopt niet altijd. Soms krijg je een enthousiaste uitroep terwijl de bal rustig wordt rondgetikt in de verdediging. Visueel is de game netjes voor zijn tijd, met herkenbare stadions en spelermodellen die op de belangrijkste sterren lijken, al moet je daar met de bril van 2004 naar kijken. De camera-angles tijdens replays geven af en toe dat gevoel van een echte highlight, maar de resolutie en het detailniveau laten natuurlijk zien dat dit een generatie geleden is.

Toch is het de combinatie van geluid, tempo en camerawerk die FIFA Soccer 2005 meer laat aanvoelen dan een simpel voetbalspelletje. De sfeer klopt vaker wel dan niet, en dat maakt het verschil tussen een wedstrijd die je uitspeelt en eentje die je echt meebeleeft.

Op de bank met vrienden

De sterkste herinneringen aan FIFA Soccer 2005 komen niet uit de carrièremodus of een toernooi tegen de cpu. Ze komen van de momenten waarop iemand naast je zit, allebei een controller vast, en de spanning van een gelijkspel in de laatste minuten voelbaar is in de kamer. Rivaliteit ontstaat binnen twee wedstrijden. Na de derde pot wil niemand meer stoppen voordat de stand gelijk is, en na de vijfde pot is het persoonlijk geworden.

Die dynamiek maakt FIFA Soccer 2005 op zijn best. De gameplay is toegankelijk genoeg om snel in te stappen, maar heeft genoeg diepgang om verschil in vaardigheid zichtbaar te maken. Een vriend die de first-time pass onder de knie heeft, domineert iemand die alleen maar dribbelt. Dat soort niveauverschillen zorgen voor natuurlijke rematches en steeds scherpere potjes.

De solo-ervaring is prima, maar mist die onvoorspelbaarheid die een menselijke tegenstander meebrengt. Tegen de cpu leer je patronen herkennen en exploiteren, terwijl een vriend je constant verrast met onverwachte acties. FIFA Soccer 2005 is gebouwd voor de huiskamer, en dat merk je aan alles: van de snelle opstarttijd van een wedstrijd tot de manier waarop de game je na afloop direct de optie geeft om opnieuw te beginnen.

Wie pakt dit nog op?

FIFA Soccer 2005 is in 2004 uitgebracht en dat is inmiddels meer dan twintig jaar geleden. De vraag wie hier nu nog plezier uit haalt, is daarom relevant. Retro-gamers die hun oude PS-collectie doorlopen, vinden hier een solide voetbalgame die goed speelt en genoeg uitdaging biedt. Gamers die opgegroeid zijn met deze generatie FIFA-titels krijgen een flinke dosis herkenning, van de menu’s tot het geluid van de bal tegen het net.

Tegelijk is het belangrijk om realistisch te zijn over wat je terugkrijgt. De carrièremodus is karig vergeleken met moderne voetbalgames, de grafische presentatie is gedateerd, en online multiplayer ontbreekt volledig. Nostalgie draagt je door de eerste paar sessies, maar daarna moet de gameplay het zelf doen. Op dat vlak houdt FIFA Soccer 2005 redelijk stand, vooral in de multiplayer, maar de beperkingen van de hardware en de AI worden na verloop van tijd steeds zichtbaarder.

Voor wie op zoek is naar een snelle, no-nonsense voetbalervaring zonder microtransacties, Ultimate Team of seizoenspassen is FIFA Soccer 2005 een verfrissend simpele keuze. De game doet precies wat hij moet doen en niet meer. Dat is soms een beperking, maar net zo vaak een verademing. Retro-sportgames zoals deze vormen een interessant contrast met de videogames van vandaag, waar live-service modellen en constante updates de norm zijn geworden.

Waar kun je FIFA Soccer 2005 kopen?

FIFA Soccer 2005 voor de originele PlayStation is niet meer nieuw verkrijgbaar. De game is wel te vinden bij gespecialiseerde retro gamewinkels en tweedehands aanbieders in Nederland. Prijzen liggen doorgaans tussen de €0,95 en €5,00, afhankelijk van de staat van de disc en de aanbieder. Winkels zoals Retro Gaming Shop, PS2 Game Shop en bol.com hebben deze titel regelmatig in hun assortiment.

(Prijzen kunnen variëren. Controleer altijd de staat van de game en retourvoorwaarden bij aankoop, en koop bij voorkeur via bekende en betrouwbare retailers.)

Bekijk FIFA Soccer 2005 in actie: