Pokemon Gold en Pokemon Silver op de Game Boy Color: Johto revisited

De sprong naar Johto

New Bark Town begint stil. Het is avond, de muziek is rustig, en Professor Elm staat in zijn lab te wachten. Dat klinkt niet spectaculair, maar precies dat moment zet de toon voor wat Pokemon Gold en Pokemon Silver anders doen dan hun voorgangers. De klok in de game loopt mee met de echte tijd, waardoor de wereld op elk moment van de dag net iets anders aanvoelt. ‘s Ochtends verschijnen andere Pokémon dan ‘s avonds, en bepaalde events vinden alleen op specifieke dagen plaats.

Johto voelt vanaf het begin groter en gevarieerder dan Kanto. De routes kronkelen meer, de steden hebben elk hun eigen karakter, en de game duwt je niet zozeer vooruit maar nodigt je uit om zelf te ontdekken wat er achter de volgende bocht ligt. Dat tempo is trager dan wat je van latere Pokémon games gewend bent. Toch werkt het, omdat elke nieuwe route een reden geeft om je team aan te passen of een nieuw type te overwegen. In 1999 was dat gevoel van vrijheid op een handheld ongekend, en zelfs nu merk ik dat Johto me langer vasthoudt dan ik had verwacht.

De dag- en nachtcyclus is meer dan een cosmetisch trucje. Sommige Pokémon zijn exclusief ‘s nachts te vangen, en de evolutie van Eevee naar Espeon of Umbreon hangt af van het tijdstip. Dat geeft de wereld een ritme dat je speelstijl beïnvloedt. Op momenten dat ik normaal de Game Boy zou wegleggen, bleef ik hangen omdat ik wist dat er ‘s nachts nog iets te halen viel in het hoge gras bij Ecruteak City.

Vangen, trainen en doorgaan

De kern van Pokemon Gold en Pokemon Silver draait om dezelfde loop die de serie groot heeft gemaakt. Verkennen, vangen, trainen, gym leaders verslaan, en weer verder trekken. Wat deze generatie toevoegt zijn twee nieuwe types (Dark en Steel), breeding, en held items. Vooral de introductie van Dark en Steel verandert de dynamiek flink. Psychic-types zijn niet langer onaantastbaar, en Steel geeft tanky Pokémon een stevige plek in je team.

Breeding via de Pokémon Day Care opent een hele nieuwe laag in het teambuilden. Door twee compatibele Pokémon achter te laten, krijg je eieren die Pokémon opleveren met moves die ze normaal niet leren. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk verandert het de manier waarop je naar je team kijkt. Ik merkte dat ik steeds vaker bewust kweekte voor specifieke movesets in plaats van gewoon te grinden in het wilde gras.

Held items zijn een andere toevoeging die subtiel maar merkbaar is. Een Pokémon die Leftovers vasthoudt, herstelt elke beurt een klein beetje HP. Dat maakt langere gevechten beter te managen en voegt een strategische keuze toe die er in de eerste generatie simpelweg niet was. De combinatie van deze systemen zorgt ervoor dat het teambuilden in Gold en Silver dieper aanvoelt dan in Red en Blue, zonder dat het overweldigend wordt.

Toch zijn er momenten waarop de game zijn leeftijd laat zien. Het inventory-systeem is beperkt, de PC werkt traag, en het level-tempo van wilde Pokémon in het middengedeelte van de game is opvallend laag. Rond de vijfde en zesde gym merk ik dat mijn team te sterk is voor de wilde encounters maar net te zwak voor de volgende gym leader, waardoor er een grindgat ontstaat dat het ritme breekt. Dat is een ontwerpkeuze die in latere generaties terecht is gladgestreken.

Twee spellen, één avontuur

Pokemon Gold en Pokemon Silver delen dezelfde wereld, hetzelfde verhaal en dezelfde structuur. Het verschil zit in de details. Gold heeft Ho-Oh als legendarische mascotte, Silver draait om Lugia. Beide versies hebben hun eigen set exclusieve Pokémon, waardoor je nooit alles kunt vangen met één cartridge. In Gold vind je bijvoorbeeld Mankey en Growlithe, terwijl Silver Vulpix en Meowth biedt.

Die splitsing is meer dan een verkooptruc. Het dwingt je om te ruilen met iemand die de andere versie heeft, en dat sociale element is altijd een kernpijler van de serie geweest. In de praktijk betekent het dat je keuze tussen Gold en Silver bepaalt welke Pokémon je vroeg in de game kunt gebruiken, wat invloed heeft op je teamsamenstelling en je speelervaring. Mijn voorkeur ging naar Gold, puur omdat Ho-Oh’s Fire/Flying-typing beter paste bij de rest van mijn team.

De sfeer verschilt ook subtiel. Gold voelt iets warmer en lichter, terwijl Silver met Lugia en de Whirl Islands een mysterieuzer gevoel neerzet. Het zijn kleine nuances, maar ze geven je het gevoel dat je net een andere versie van dezelfde reis speelt. Voor wie beide versies naast elkaar legt, wordt duidelijk dat Game Freak bewust heeft nagedacht over hoe die exclusiviteit de ervaring kleurt zonder het kernverhaal aan te tasten.

Hoe klinkt en oogt Johto?

De Game Boy Color is geen powerhouse, en Pokemon Gold en Pokemon Silver proberen dat ook niet te verbergen. De sprites zijn klein maar herkenbaar, de kleurenpaletten per stad geven elke locatie een eigen identiteit, en de overworld is overzichtelijk genoeg om nooit te verdwalen. Vergeleken met Red en Blue is de sprong in visuele kwaliteit duidelijk zichtbaar. Pokémon hebben nu kleur en meer detail, en de gevechtsanimaties zijn iets levendiger.

Waar de presentatie het sterkst is, is de muziek. De soundtrack van Johto hoort bij de beste die de Game Boy Color heeft voortgebracht. Het National Park-thema is rustig en uitnodigend, terwijl de muziek van de Rocket Hideout direct spanning opbouwt. Elk stuk past bij de locatie en versterkt de sfeer zonder opdringerig te worden. Na uren spelen merk ik dat ik bepaalde melodieën nog steeds meeneurie, wat zegt genoeg over hoe effectief de composities zijn.

De beperkingen van de hardware zijn er wel degelijk. Gevechten verlopen traag door de beperkte processorsnelheid, en het wisselen tussen menu’s kost meer tijd dan je van een moderne game zou accepteren. Toch is het knap hoe de ontwikkelaars binnen die grenzen een wereld hebben neergezet die consistent en herkenbaar aanvoelt. De beperking dwingt tot helderheid in design, en dat betaalt zich uit in een game die visueel nooit verwarrend is.

Ruilen, vechten en terugkomen

In 1999 was de linkkabel de enige manier om Pokémon te ruilen of tegen een vriend te vechten. Dat klinkt primitief, maar het gaf de multiplayer een fysieke dimensie die online interactie niet kan evenaren. Op het schoolplein was de vraag “heb jij Gold of Silver?” het startpunt van talloze ruiltransacties. Bepaalde Pokémon, zoals Machamp en Alakazam, evolueren alleen via een trade, waardoor je simpelweg iemand anders nodig had om je team compleet te maken.

De Pokédex volledig vullen zonder te ruilen is onmogelijk. Dat is een bewuste ontwerpkeuze die de game groter maakt dan een solo-ervaring. In de praktijk betekende het dat je netwerk van medespelers direct invloed had op hoe ver je kwam. Wie geen vrienden had met de andere versie, liep vast op een onvolledige collectie. Dat sociale aspect was destijds een groot deel van de aantrekkingskracht.

Vandaag is die kant van de game lastiger te ervaren. De linkkabel is een collector’s item geworden, en de 3DS Virtual Console-versies met online trading zijn niet meer beschikbaar sinds de sluiting van de Nintendo eShop in maart 2023. Dat maakt Pokemon Gold en Pokemon Silver in 2024 vooral een solo-ervaring, tenzij je toevallig iemand kent met een tweede Game Boy en de juiste kabel. Het is een gemis dat de game niet volledig kan compenseren, maar de singleplayer-campagne is sterk genoeg om op eigen benen te staan.

Waarom deze generatie blijft hangen

Pokemon Gold en Pokemon Silver zijn het sterkst voor spelers die de serie kennen en willen zien waar veel van de huidige systemen hun oorsprong vinden. Breeding, held items, de dag-nachtcyclus en de twee nieuwe types zijn allemaal hier begonnen. Voor wie de eerste generatie heeft gespeeld, voelt Johto als een logische en ambitieuze uitbreiding die op vrijwel elk vlak verbetert wat Red en Blue begonnen.

Voor nieuwe spelers ligt het anders. De trage menu’s, het beperkte inventory-systeem en het gebrek aan quality-of-life features die latere generaties hebben geïntroduceerd, maken de ervaring ruwer dan wat je nu gewend bent. Het grindtempo rond het midden van de game kan frustrerend zijn, en zonder toegang tot trading mis je een belangrijk stuk van het ontwerp. Dat zijn geen dealbreakers, maar het is goed om te weten waar je aan begint.

De post-game verdient een aparte vermelding. Na het verslaan van de Elite Four opent Kanto zich als een volledig tweede regio, compleet met eigen gym leaders en een climax die ik hier niet ga verklappen. Dat moment is een van de beste verrassingen die de Pokémon-serie ooit heeft geboden, en het verdubbelt de speeltijd op een manier die geen enkele andere generatie heeft geëvenaard. Alleen al daarvoor is het de moeite waard om Pokemon Gold of Pokemon Silver op te pakken. De franchise heeft later nog meer experimenten gedaan met teambuilding en strategie, waaronder Pokemon Unite dat een heel andere richting koos met MOBA-mechanica.

Waar kun je Pokemon Gold en Pokemon Silver kopen?

Pokemon Gold en Pokemon Silver zijn klassieke Game Boy Color-games uit 1999 die niet meer nieuw verkrijgbaar zijn. Tweedehands exemplaren zijn te vinden via gespecialiseerde Nederlandse retro-gamewinkels en internationale platforms. De Nintendo 3DS Virtual Console-versies zijn niet meer beschikbaar sinds de sluiting van de Nintendo eShop in maart 2023.

De geschatte prijs voor een tweedehands cartridge ligt tussen de €49 en €185, afhankelijk van de staat en compleetheid van het exemplaar. Losse cartridges zitten aan de onderkant van dat spectrum, terwijl complete exemplaren met doos en handleiding richting de bovenkant gaan. Controleer bij aankoop altijd de authenticiteit van de cartridge en de staat van de interne batterij, want die is nodig om je spelvoortgang op te slaan. Na meer dan 25 jaar is de kans groot dat de originele batterij vervangen moet worden.

(Prijzen kunnen variëren. Koop bij voorkeur via betrouwbare Nederlandse retailers met garantie en retourrecht, zoals RetroNintendoKopen.nl of MarioGBA.nl. Raadpleeg ook platforms als eBay voor internationale opties. Op SuperBigWin video games vind je meer klassieke en moderne titels uit verschillende generaties.)

Bekijk Pokemon Gold/Pokemon Silver in actie: