The Last of Us is een invloedrijke actie-avontuurenfranchise van Naughty Dog, gesitueerd in een post-apocalyptische wereld. In 2013 verscheen het eerste deel op PlayStation 3, met Joel en Ellie die zich door geïnfecteerden en rivaliserende facties heen vechten. Daarna werd de serie een cultureel fenomeen: meer dan 37 miljoen verkochte games, een HBO-serie en een stapel awards.
| Overzicht | |
|---|---|
| Spellen | The Last of Us (2013) The Last of Us Remastered (2014) The Last of Us Part II (2020) The Last of Us Part I (2022) The Last of Us Part II Remastered (2024) |
| Officiële website | https://www.playstation.com/en-us/the-last-of-us/ |
| Genre | Action-adventure, survival horror |
| Platforms | PS3, PS4, PS5, PC |
The Last of Us kwam voort uit een bewuste koerswijziging bij Naughty Dog, niet uit een los ideetje dat toevallig bleef plakken. Na Uncharted 2: Among Thieves (2009) splitste de studio voor het eerst het team op, waarbij één groep een nieuw IP opstartte en de andere Uncharted 3: Drake’s Deception afrondde. Daardoor ontstond er ruimte voor iets met een totaal andere toon dan de bekende, luchtige actie-avonturen. Bruce Straley (game director) en Neil Druckmann (creative director) trokken de kar, met Druckmann als duidelijke motor achter verhaal en personages.
De kern lag vanaf dag één bij Joel en Ellie, en alles werd daar omheen gebouwd. Vanuit die relatie kregen de wereld, de gameplay en zelfs de vijandtypes pas echt vorm, waardoor het geheel strak aanvoelt en niet als losse onderdelen. Troy Baker en Ashley Johnson deden meer dan alleen stemmenwerk en motion capture, want samen met Druckmann sleutelden ze ook aan dialogen en karaktertrekken. Dat merk je in de scènes, waar de chemie niet gemaakt voelt. Gustavo Santaolalla, de Argentijnse muzikant achter de score, zette met minimalistische gitaarlijnen de sfeer neer die later bijna synbool werd voor de serie. Op 14 juni 2013 verscheen The Last of Us op PlayStation 3 en al snel hing er dat zeldzame “dit is groter dan een release”-gevoel omheen.
Bij het vervolg schoof Druckmann door naar volledige creatieve leiding, dit keer zonder Straley en met Halley Gross als co-schrijver. The Last of Us Part II kwam op 19 juni 2020 uit voor PlayStation 4 en ging inhoudelijk nog donkerder, met thema’s die bewust discussie oproepen. Ondertussen draaide de serie ook technisch door, en dat zie je terug in The Last of Us Part I. Die volledige remake verscheen in september 2022 voor PlayStation 5, met duidelijke visuele upgrades, aangepaste gameplay, slimmere AI en uitgebreide toegankelijkheidsopties die meer spelers binnenboord haalden. Op 28 maart 2023 volgde de Windows-versie, waarmee de franchise voor het eerst ook op pc landde.
Wat begon als een spannend experiment bij een studio die je vooral kende van vrolijker avonturenwerk, staat nu bekend als een van de meest invloedrijke reeksen van moderne games. Druckmanns focus op personages en storytelling bleef de constante, terwijl elke release de lat hoger legde op techniek en toegankelijkheid.
The Last of Us zet je neer in een VS die twintig jaar na een schimmeluitbraak grotendeels is ingestort. Door een Cordyceps-mutatie veranderde een groot deel van de mensheid in geïnfecteerden, kannibalistische wezens die reageren op geluid en beweging. De spanning komt niet alleen door de setting, maar door hoe hard elk gevecht kan afstraffen. Munitie is beperkt, wapens slijten en een misstap is vaak genoeg om het scherm rood te zien worden.
De basis is derdepersoonsactie met vuurwapens, slagwapens en melee, maar het spel geeft je zelden het gevoel dat je de baas bent. Pijpen en honkbalknuppels houden het maar een paar klappen vol, waardoor timing en zuinig spelen vanzelf belangrijk worden. Ondertussen craft je spullen zoals medkits, shivs en molotovcocktails uit materialen die je overal bij elkaar schraapt. Dat systeem dwingt tot lastige keuzes, want dezelfde alcohol kan in een molotov verdwijnen of in een medkit, en onderdelen bij een werkbank zijn óók zo op als je blijft upgraden zonder plan.
Listen Mode trekt die spanning nog verder aan. Door stil te staan en te luisteren verschijnen contouren van vijanden door muren en objecten, wat je net genoeg informatie geeft om een route uit te stippelen. Tegelijk blijft het geen gratis oplossing, want een verkeerde beweging of te veel herrie maakt stealth meteen een stuk minder aantrekkelijk. Het gevolg is dat plannen loont, maar improviseren nog vaker nodig is.
Bij menselijke tegenstanders valt vooral op hoe actief het AI-systeem reageert op wat er gebeurt. Vijanden zoeken dekking, roepen om hulp als je gespot wordt en passen hun aanpak aan als je weinig munitie hebt of net een fout maakt. Daardoor proberen ze je te flankeren of in te sluiten, en voelt elk vuurgevecht anders aan. Die onvoorspelbaarheid is tof, maar het heeft ook een risico: als je slordig speelt, straft het spel dat direct af.
Gelukkig sta je niet constant alleen te buffelen. Metgezellen zoals Ellie doen mee in plaats van achter je aan te hobbelen, door objecten te gooien om te misleiden, je te waarschuwen voor vijanden die je mist, of zelf in te grijpen met mes of pistool. Die samenwerking haalt de druk niet weg, maar maakt de lastigste stukken wel net iets eerlijker en dynamischer.
Het origineel had naast de campagne ook Factions, een multiplayerstand voor maximaal acht spelers. In modi zoals Supply Raid, Survivors en Interrogation draait het om voorraden verzamelen om je clan in leven te houden, zodat de survivalhoek ook online blijft doorwerken. De multiplayer stond nooit zo centraal als de singleplayer, maar tactisch was het wel, vooral door dezelfde schaarste en spanning die je uit de hoofdmoot kent.
The Last of Us zette bij release meteen een nieuwe standaard voor narratieve games. In de eerste week gingen er al meer dan 1,3 miljoen exemplaren over de toonbank, extra opvallend omdat het een nieuwe IP was zonder bestaande fanbase. In april 2018 stond de teller wereldwijd op meer dan 17 miljoen verkochte exemplaren, waarmee het een van de bestverkochte PlayStation 3-titels ooit werd. Voor de franchise als geheel kwam in januari 2023 de mijlpaal van 37 miljoen verkochte games in zicht, netjes in dezelfde categorie als grote PlayStation-reeksen zoals Uncharted en God of War.
Verkoopcijfers vertellen alleen niet waarom spelers en critici er zo lang over bleven praten. Recensenten prezen het verhaal, de gameplay, de visuele presentatie en het geluidsontwerp, met Joel en Ellie als het kloppend hart. Ook de manier waarop Naughty Dog geweld neerzet als iets met emotionele gevolgen in plaats van pure power fantasy, zorgde voor discussies die verder gingen dan standaard gamepraat. Daarbij kwam de uitwerking van vrouwelijke personages, met Ellie als volwaardige co-protagonist, wat afweek van veel oudere stereotypes. Door die combinatie belandde de game op talloze “beste ooit”-lijsten en geldt het als een van de belangrijkste titels van de zevende consolegeneratie.
The Last of Us Part II bouwde daarop voort en gaf de franchise nog meer culturele zwaarte. Het vervolg won meer dan 320 Game of the Year-awards, een uitzonderlijk aantal dat ook binnen de industrie opviel. Die waardering kwam uit allerlei hoeken, van gevestigde media tot internationale publicaties, streamingplatforms en communities. Buiten games ging het ook door: Dark Horse Comics bracht in 2013 de vierdelige reeks American Dreams uit, Universal Studios maakte in 2023 een haunted house op basis van de game en HBO lanceerde begin 2023 een tv-serie die het verhaal bij een veel breder publiek neerzette. In november 2024 kwam daar via Themeborne ook nog het bordspel Escape the Dark bij, wat vooral laat zien hoe breed de franchise inmiddels is uitgewaaierd.
The Last of Us werkt omdat de wereld groter voelt dan het pad dat je zelf loopt. Over de hele franchise ligt een tijdlijn die tientallen jaren omvat, waarin persoonlijke drama’s en politieke conflicten door elkaar lopen. Veel games blijven bij één afgebakend verhaal, terwijl Naughty Dog hier een universum neerzet waarin facties, personages en keuzes een voorgeschiedenis hebben die teruggaat tot vóór de uitbraak in 2013.
De ellende start bij Zuid-Amerikaanse gewassen, waar de Cordyceps-schimmel de sprong naar mensen maakt. Binnen twee jaar zit de infectie in Noord- en Centraal-Amerika, maar ook in Azië, Europa, Afrika en het Midden-Oosten, waardoor de wereld in recordtempo kantelt. In 2015 schat de Wereldgezondheidsorganisatie dat minstens 60% van de wereldbevolking geïnfecteerd is of gedood, terwijl vaccinatietests falen. Als gevolg grijpt de Federal Disaster Response Agency (FEDRA) in de VS de macht, zet de bestaande regering af en vestigt een militaire dictatuur met quarantainezones in steden door het hele land.
De infectie kent bovendien meerdere stadia, met telkens andere dreigingen. Runners zijn het eerste stadium en ogen nog relatief menselijk, maar zijn snel en agressief. Rond 2014 verschijnen stalkers, stadium twee, waarin geïnfecteerden verder muteren en strategischer gedrag laten zien. Tegen 2019 – 2020 duiken clickers op, stadium drie, waarbij Cordyceps volledig door de schedel is gegroeid en slachtoffers blind maar dodelijk gevaarlijk worden. Die evolutie blijft de wereld veranderen, ook twintig jaar na de eerste uitbraak.
Onder FEDRA’s autoritaire bewind ontstaan verzetsgroepen met ieder hun eigen idee van “herstel”. De Fireflies, opgericht door Marlene, functioneren als paramilitaire beweging die een wettige overheid wil terugbrengen en een vaccin tegen Cordyceps wil ontwikkelen. Daarmee worden ze de belangrijkste tegenpool van FEDRA, en ze zijn cruciaal in het verhaal rond Ellie Williams, het immuun meisje dat in 2019 wordt geboren en het middelpunt wordt van de zoektocht naar een mogelijke remedie.
Seattle laat weer een ander soort conflict zien. Daar ontstaat de religieuze cultus van de Seraphites, geleid door een vrouw uit de wijk Queen Anne, en in Part II botsen zij hard met de Washington Liberation Front die de stad in handen heeft. Door die mix van geloof, overleving en macht wordt Seattle een van de gevaarlijkste plekken in de serie, waar ideologieën net zo dodelijk zijn als de geïnfecteerden.
Joel Miller is geboren op 26 september 1981 in Arlington, Texas, en op 27 september 2013 slaat zijn leven definitief om. Tijdens de uitbraak raakt hij zijn dochter Sarah kwijt, die wordt doodgeschoten door een FEDRA-soldaat. Dat verlies vormt de emotionele kern van de franchise en kleurt uiteindelijk ook zijn keuze om Ellie te redden, zelfs als dat een vaccin onmogelijk maakt.
In Part II komt die beslissing keihard terug. Abby Anderson doodt Joel uit wraak voor de moord op haar vader, de hoofdchirurg van de Fireflies die Ellie zou hebben geopereerd. Het verhaal splitst daarna in twee perspectieven, met Ellies wraaktocht en Abby’s eigen pad samen met de jonge Seraphiet Lev. Door die parallelle lijnen laat de game zien hoe trauma en vergelding blijven doorschuiven, en hoe weinig ruimte er is voor “onschuld” in deze setting.
Begin met The Last of Us (of de remake The Last of Us Part I) die zich in 2033 afspeelt. The Last of Us: Left Behind vertelt het verhaal van Ellie en Riley, drie weken vóór het eerste spel. The Last of Us Part II speelt vier jaar na het origineel. In The Last of Us Part I zit Left Behind al in de remake verwerkt.
Het origineel verscheen op PlayStation 3 (2013) en kreeg een remaster voor PlayStation 4 (2014). The Last of Us Part I is beschikbaar op PlayStation 5 (september 2022) en Windows (maart 2023). The Last of Us Part II kwam uit op PlayStation 4 (juni 2020), met een remaster op PlayStation 5 (januari 2024) en Windows (april 2025).
In de eerste week verkocht het eerste deel al meer dan 1,3 miljoen exemplaren. In april 2018 stond het totaal op 17 miljoen verkochte exemplaren. De hele franchise samen zat tot januari 2023 op meer dan 37 miljoen verkochte games.
The Last of Us Remastered (2014) is een opgepoetste PlayStation 4-versie met betere graphics en de Left Behind-uitbreiding. The Last of Us Part I (2022) is een volledige remake voor PlayStation 5 en Windows, met vernieuwde gameplay, verbeterde AI, betere prestaties en uitgebreide toegankelijkheidsopties.
HBO bracht in 2023 een tv-adaptatie uit op basis van het eerste spel. Seizoen twee verschijnt in 2025 en een derde seizoen is al gepland.
Neil Druckmann is creative director en schreef beide hoofdspellen. Bruce Straley was game director van het eerste deel en geldt samen met Druckmann als medeschepper. Gustavo Santaolalla componeerde de muziek voor beide games. Halley Gross schreef Part II mee.
www.superbigwin.nu 2026 // All Rights Reserved
Account