Cuphead is een indie-shooter uit 2017 van Studio MDHR, met handgetekende animatie in de stijl van jaren-30 cartoons en een live bigband-soundtrack. De kern zijn lastige bossgevechten die strak spelen eisen.
Timing en patroonherkenning zijn in dit spel cruciaal. Met een miljoen verkochte exemplaren, platformuitbreidingen en een Netflix-serie groeide Cuphead uit tot een cultureel fenomeen dat toegankelijkheid combineert met extreme moeilijkheid.
| Overzicht | |
|---|---|
| Spellen | Cuphead (2017) Mighty Cuphead Adventure (Onbekend) |
| Officiële website | https://www.cupheadgame.com/ |
| Genre | Run and gun, platformer, shooter |
| Platforms | PC, XOne, Switch, PS4 |
Cuphead valt meteen op door een visuele stijl die teruggrijpt op de gouden jaren van de Amerikaanse animatie. Alles is met traditionele technieken gemaakt, waarbij elk frame met de hand is getekend en ingekleurd. Kleine, menselijke oneffenheden zijn bewust zichtbaar gelaten, precies die details die cartoons uit de jaren dertig zo herkenbaar maken. Het gevolg is een warme, korrelige uitstraling met de charme van oude celluloid-opnames.
De art style leunt zwaar op rubber hose-animatie, een stijl die in de jaren twintig en dertig groot werd door studio’s als Fleischer Studios, Walt Disney Animation Studios, Warner Bros. Cartoons, MGM Cartoon Studio en Walter Lantz Productions. Denk aan personages met soepel buigende, slangachtige ledematen en extreem expressieve gezichten, waardoor Cuphead en Mugman die tijdloze look krijgen. Door de handmatige aanpak zit er bovendien een subtiele trilling en onregelmatigheid in het beeld die je niet krijgt met strak digitaal werk. Daardoor voelt het geheel als een klassieke cartoon uit 1934, maar dan speelbaar.
De muziek is net zo bewust gekozen als de visuals en trekt de nostalgische lijn door. Componist Kristofer Maddigan schreef de soundtrack en nam alles op met een volledige bigband, zodat de swing en energie van het Jazz Age-tijdperk echt in de arrangementen zit. Live-instrumenten in plaats van digitale samples maken het verschil duidelijk hoorbaar, met een organische sound die mooi aansluit op de hectiek van de gevechten. Meerdere media noemden de soundtrack inmiddels een van de beste videogamesoundtracks ooit. Dit laat zien hoe zeldzaam zo’n strakke match tussen audio en beeld is.
Die combinatie van handgetekende animatie and live-opnames levert een spelervaring op die je niet snel verwart met andere Unity-titels. Onder de motorkap draait Cuphead gewoon op Unity, maar door het ambachtelijke karakter van alle assets krijgt de engine weinig kans om de show te stelen. Daardoor blijft vooral dat surrealistische, nostalgische gevoel hangen. En ja, de game is pittig, maar juist daardoor onthoud je ‘m.
Cuphead draait vooral om bossgevechten en daar win je je progressie mee. De campagne bestaat uit vier werelden met stevige bazen, afgewisseld met kortere run-and-gun-levels waarin je door vijandige omgevingen rent en schiet. Aan het eind van de rit staat de Devil klaar, maar eerst moet je langs tientallen tegenstanders die allemaal hun eigen aanvalspatronen en meerdere fases hebben. Daardoor voelt elk gevecht snel als een test van timing en routine.
Sterven is in Cuphead geen permanente straf, want je hebt oneindig veel levens en behoudt je uitrusting na elke poging. In de praktijk gaat het om herhalen, patronen herkennen en je reacties scherper krijgen. Elke run brengt je dichter bij een aanpak die werkt, zonder dat je opnieuw hoeft te beginnen vanaf een checkpoint dat ver terug ligt. Zo blijft de uitdaging hoog, terwijl de frustratie vooral uit je fouten komt en niet uit het systeem.
Het parry-systeem is de mechaniek die Cuphead zijn eigen tempo geeft. Tijdens fights verschijnen roze gemarkeerde objecten, zoals projectielen, vijanden of platforms, die je alleen kunt parryen met een klapaanval terwijl je in de lucht bent. Elke geslaagde parry vult één van de vijf speelkaarten in je super meter onderaan het scherm. Met een volle meter krijg je toegang tot krachtigere aanvallen en Super Arts, maar daarvoor moet je wel bewust dicht op het gevaar spelen.
Munten verdienen doe je in de overworld en in run-and-gun-stages, waarna je ze uitgeeft bij Porkrind’s Emporium. In die shop koop je wapens, speciale vaardigheden en Charms, maar je kunt maar een beperkt aantal items tegelijk equippen. Dat dwingt je om per baas na te denken over je loadout, zeker als je merkt dat een fight om een andere aanpak vraagt. Ga je voor extra vuurkracht of juist voor mobiliteit, dan kan die keuze het verschil maken tussen een clear en weer terug naar het startscherm.
Elke baas heeft drie moeilijkheidsgraden, simpel, regulier en expert, en vooral die verdeling bepaalt hoe het spel aanvoelt. Om verder te komen in het verhaal moet je bazen op ‘regulier’ niveau verslaan, want ‘simpel’ geeft geen toegang tot de volgende wereld. ‘Expert’ speel je pas vrij nadat je een baas op ‘regulier’ hebt neergehaald, en dat is echt bedoeld voor spelers die de maximale challenge zoeken. Na elk level krijg je een score op basis van je tijd, resterende levenspunten, aantal parries, gebruik van de super meter en de gekozen moeilijkheidsgraad, waardoor je precies ziet hoe efficiënt je run was.
De lokale coöp voor twee spelers voegt extra chaos toe, maar geeft ook een slimme manier om elkaar te redden. Als één speler doodgaat, zweeft diens ziel omhoog en verdwijnt langzaam uit beeld. Door die ziel te parryen haalt de andere speler de partner weer terug, wat teamwork beloont en elk gevecht spannender maakt. In veel fights is dat revive-moment het verschil tussen net doorpakken of alsnog resetten.
Met The Delicious Last Course kwam Ms. Chalice erbij als derde speelbaar personage. Haar moveset bestaat uit een dubbele sprong, een onkwetsbare rolbeweging en een parry dash, waardoor ze merkbaar meer mobiliteit heeft dan Cuphead of Mugman. Dat maakt haar handig voor spelers die graag bewegen en ruimte maken in drukke patronen. Zeker in hectische bossfights kan die extra bewegingsvrijheid een gamechanger zijn.
Cuphead staat bekend als een van de moeilijkste videogames ooit gemaakt, en dat komt vooral doordat die moeilijkheid bewust in het design zit. In plaats van een strak verhaal dat je rustig voortduwt, word je snel in bossgevechten gezet waar precisie, timing en patroonherkenning nodig zijn. Elk gevecht werkt als een puzzel waarin je de aanvalscyclus moet lezen en ontcijferen, terwijl één misser al fataal kan zijn. Daardoor ligt de focus op meesterschap en niet op simpelweg doorspelen.
De schattige, kleurrijke presentatie botst bewust met de meedogenloze uitdaging en precies dat maakte Cuphead zo’n cultureel fenomeen. Veel spelers verwachten op basis van de look een toegankelijk spel, maar lopen tegen fights aan die tientallen pogingen kunnen kosten. Door die spanning voelt Cuphead laagdrempelig om op te starten, maar vraagt het wel doorzettingsvermogen om echt verder te komen. Het beoordelingssysteem na elk level helpt daarbij, omdat het prestaties meet en herhaalbaarheid aanwakkert.
Toch zitten er genoeg toegankelijkheidselementen in om de drempel niet onnodig hoog te maken. Oneindig veel levens zorgen ervoor dat je niet vastloopt op een limiet aan pogingen, maar op je eigen uitvoering. Voor de meeste bazen is er een simpele moeilijkheidsgraad, die minder toegang tot content geeft maar wel als oefenstand kan dienen. Daarbij kun je met Charms en wapens je build sturen, bijvoorbeeld door meer health of extra vuurkracht te pakken, waardoor de uitdaging indirect meebuigt met je speelstijl.
Expert-modus is de eindtest en komt pas beschikbaar nadat je een baas op ‘regulier’ hebt verslagen. In die stand verdwijnen de vangnetjes en blijft er een pure mechanische check over, waarbij fouten harder worden afgestraft. Dat gelaagde systeem maakt duidelijk dat Cuphead niet willekeurig moeilijk is, maar gebouwd is rondom leren, falen en terugkomen met betere timing. Wie dat soort druk kan waarderen, vindt vaak ook plezier in de beste games uit de Soulsborne-reeks, waar patroonherkenning en precisie minstens zo belangrijk zijn.
Cuphead begon als een project van twee broers die klassieke animatie naar games wilden vertalen. Chad en Jared Moldenhauer richtten Studio MDHR op als familiebedrijf, met Marija en Ryan Moldenhauer als producers, en lieten het spel voor het eerst zien in 2013. Op E3 2014 trok een preview internationaal aandacht, waarna het kleine Canadese team nog sterker op de kaart stond. De release volgde op 29 september 2017 als timed exclusive voor Windows en Xbox One.
De verkoopcijfers schoten meteen omhoog en dat is knap voor een indie-game met zo’n uitgesproken stijl. Binnen twee weken na release stond Cuphead op 2 miljoen verkochte exemplaren. Twee jaar later was dat aantal gegroeid naar 6 miljoen kopieën. Ook de prijzenkast raakte vol, met drie Game Awards, drie D.I.C.E. Awards en een British Academy Games Award, en voor een studio die de ontwikkeling met privéfinanciering draaide, inclusief het gebruik van de eigen woning als zekerheid, was dat een enorme bevestiging.
Door het succes kon Studio MDHR breder uitrollen naar meer platformen. Cuphead verscheen op 19 oktober 2018 op macOS en kwam op 18 april 2019 naar Nintendo Switch, waardoor het ook als handheld-ervaring een publiek vond. Op 28 juli 2020 volgde de release op PlayStation, zodat nog een grote groep spelers kon instappen. Elke port zorgde voor nieuwe runs, nieuwe speedruns en opnieuw discussies over de lastigste bazen.
Op 30 juni 2022 kwam Cuphead: The Delicious Last Course uit en die DLC liet zien dat de franchise nog genoeg ruimte had. Het pakket voegde een nieuw eiland toe met extra bazen, wapens en Charms, wat vooral voor veteranen weer een frisse grind betekende. Door die uitbreiding ging de levensduur van de game flink omhoog. Voor spelers die alles al op expert hadden gedaan, was dit precies het soort nieuwe content dat weer tanden laat zien.
Met The Cuphead Show! op Netflix kreeg de serie in februari 2022 een extra podium buiten de gamewereld. De animatieserie liet Cuphead en Mugman kennismaken met kijkers die de game mogelijk nooit zouden spelen, maar wel de humor en het design wilden zien. Daardoor werd Cuphead meer dan alleen een lastige shooter en groeide het uit tot een herkenbaar merk. Het crossmedia-bereik maakte de stap naar nieuwe projecten ook logisch.
In juni 2026 kondigde Studio MDHR een volgende fase aan met een nog titelloze sequel en een spin-off met de naam Mighty Cuphead Adventure. Een releasedatum is voor die spin-off nog niet bekend. Voor fans betekent dat vooral dat het universum doorloopt en er meer in de pijplijn zit dan alleen nostalgie. Studio MDHR heeft daarmee een franchise neergezet die verder gaat dan één hit.
Cuphead is beschikbaar op Windows en Xbox One sinds 29 september 2017. Later volgden releases op macOS (19 oktober 2018), Nintendo Switch (18 april 2019) en PlayStation 4 (28 juli 2020). Daarnaast kun je de game sinds 26 september 2019 ook spelen op Tesla-voertuigen.
Ja, Cuphead heeft een lokale coöperatieve modus voor twee spelers. De ene speler bestuurt Cuphead, de andere Mugman. Sinds een update in april 2019 kun je de rollen ook omdraaien. In coöp kan een gevallen speler terugkeren door de ziel van het verslagen personage te parryen voordat deze van het scherm verdwijnt.
De DLC, uitgebracht op 30 juni 2022, introduceert een nieuw speelbaar eiland met een eigen campagne, nieuwe bazen, wapens en Charms. Ms. Chalice wordt als derde speelbaar personage toegevoegd met unieke vaardigheden zoals een dubbele sprong, een onkwetsbare rolbeweging en een parry dash. Ze vervangt Cuphead of Mugman wanneer je de Astral Cookie Charm uitrust.
Cuphead verkocht binnen twee weken na de release in september 2017 al 2 miljoen exemplaren. Na twee jaar stond de teller op 6 miljoen verkochte exemplaren. Deze cijfers bevestigen het succes van de game bij een breed publiek.
Ja, Cuphead heeft twee eindes. Als je bij de confrontatie met de Devil de soul contracts overhandigt, worden Cuphead en Mugman demonische handlangers (het slechte einde). Weiger je, dan volgt een eindgevecht met de Devil. Na de overwinning verbranden de broers alle contracten en bevrijden ze de bewoners (het goede einde).
In juni 2026 werd een nog titelloze sequel op de originele Cuphead aangekondigd. Daarnaast komt er een spin-off genaamd Mighty Cuphead Adventure, hoewel een releasedatum nog niet bekend is. Fans kunnen dus uitkijken naar meerdere nieuwe projecten in het Cuphead-universum.
Account