Pokémon X en Y op de Nintendo 3DS: de eerste echte 3D-generatie

De sprong naar Kalos

De camera draait langzaam over Vaniville Town en laat voor het eerst een volledig driedimensionale Pokémon-wereld zien. Dat klinkt nu misschien vanzelfsprekend, maar na jaren van top-down sprites op de Game Boy en DS voelde die eerste blik op Kalos oprecht nieuw. De gebouwen hebben diepte, de straten lopen in perspectief weg, en mijn personage beweegt niet meer over een plat raster maar door een wereld die ruimte heeft.

Toch blijft de kern precies wat ik verwacht van Pokémon. Binnen vijf minuten kies ik mijn starter, loop ik door het hoge gras en vang ik mijn eerste Fletchling. Die vertrouwde loop zit er nog steeds in, maar de presentatie eromheen is compleet anders. Pokémon X en Pokémon Y doen iets wat de serie lang had uitgesteld, namelijk de visuele sprong maken zonder de formule overhoop te gooien. Het resultaat is een game die er modern uitziet voor 2013 en tegelijkertijd meteen herkenbaar aanvoelt voor iedereen die ooit een Pokédex heeft gevuld.

Kalos is losjes geïnspireerd op Frankrijk, en dat merk ik aan alles. De steden hebben een Europese uitstraling met boulevards, cafés en een enorme toren in Lumiose City die duidelijk verwijst naar de Eiffeltoren. Die thematische keuze geeft de regio een eigen identiteit die zich onderscheidt van eerdere generaties. Na Unova’s Amerikaanse steden voelt Kalos verfijnder en compacter, met kortere routes tussen steden en meer variatie in omgevingen.

Vangen en vechten in 3D

Het gevechtsscherm is waar de 3D-overgang het hardst binnenkomt. Pokémon zijn geen sprites meer maar volledig geanimeerde modellen die aanvallen uitvoeren met zichtbare impact. Een Flamethrower ziet er nu uit als een daadwerkelijke vuurstraal die over het scherm scheurt, en een Earthquake laat het hele beeld trillen. Die visuele upgrade maakt gevechten een stuk bevredigender om naar te kijken, ook al verandert er mechanisch niet zoveel aan de turn-based basis.

Het ritme van vangen en trainen ligt hoog in Pokémon X en Y. De Kalos-regio zit vol met diverse Pokémon uit meerdere generaties, waardoor ik al vroeg in de game keuze heb uit tientallen soorten. Op Route 2 loop ik al tegen Pidgey, Caterpie en Zigzagoon aan, terwijl ik een paar uur later Eevee kan vangen op Route 10. Die diversiteit houdt het vangen interessant en voorkomt dat mijn team te lang hetzelfde blijft.

De Experience Share werkt hier anders dan in eerdere delen. Het item verdeelt nu ervaring over het hele team in plaats van naar één specifieke Pokémon. Dat versnelt de progressie flink en zorgt ervoor dat mijn hele party redelijk gelijk op loopt in levels. Het nadeel is dat de game daardoor aan de makkelijke kant is. Gym leaders die ik in eerdere generaties met moeite versloeg, gaan hier soms in twee of drie beurten neer. Voor wie meer uitdaging wil, is de Experience Share uit te zetten, maar standaard maakt het de campagne behoorlijk soepel.

Een campagne zonder veel weerstand

De reis door Kalos volgt de bekende structuur van acht gyms, een Elite Four en een Champion aan het einde. Onderweg ontmoet ik een groep vrienden die regelmatig opduikt voor gevechten en verhaalscènes. Shauna, Tierno, Trevor en buurjongen Calem of Serena vormen samen een vriendengroep die de reis persoonlijker moet maken. In de praktijk blijven hun personages vrij oppervlakkig, met dialogen die zelden verder gaan dan aanmoedigingen en korte opmerkingen over hun eigen dromen.

Team Flare is de villainorganisatie van deze generatie, en hun motivatie is op zijn zachtst gezegd apart. Hun leider Lysandre wil de wereld vernietigen om haar “mooier” te maken, en zijn volgelingen dragen felrode pakken met bizarre brillen. De confrontaties met Team Flare zijn vermakelijk genoeg om doorheen te spelen, maar het verhaal eromheen mist de spanning die bijvoorbeeld Team Plasma in Black en White had. De game probeert een zwaarder thema aan te snijden met Lysandre’s filosofie, maar werkt dat niet diep genoeg uit om echt indruk te maken.

Wat de campagne wel goed doet, is de pacing. Tussen gyms door zijn er genoeg afleidingen om de route gevarieerd te houden. Ik ontdek de Battle Chateau waar ik herhaaldelijk trainers kan uitdagen voor extra ervaring, fiets door de Versailles-achtige tuinen van Parfum Palace, en verken grotten met nieuwe Pokémon die ik nog niet eerder heb gezien. Die afwisseling houdt de reis fris, ook al is de moeilijkheidsgraad laag. De game wil dat ik doorloop, en dat lukt.

Mega Evolution als strategische toevoeging

Mega Evolution is het grote nieuwe systeem van Pokémon X en Y. Bepaalde Pokémon kunnen tijdens een gevecht tijdelijk transformeren naar een sterkere vorm, met aangepaste stats, een nieuw uiterlijk en soms zelfs een ander type of ability. Mega Charizard X verandert bijvoorbeeld van Fire/Flying naar Fire/Dragon, wat compleet andere matchups oplevert. Die transformatie geldt voor één Pokémon per gevecht, waardoor de keuze welk teamlid de Mega Stone draagt een strategische afweging wordt.

In de singleplayer-campagne is Mega Evolution eerder een leuke bonus dan een noodzaak. De meeste gym leaders en zelfs de Elite Four zijn te verslaan zonder ooit te Mega Evolven. Maar in de postgame en bij online gevechten wordt het systeem een stuk relevanter. Daar draait teambuilding deels om de vraag welke Mega je meeneemt en hoe je de rest van je team daaromheen bouwt. Mega Kangaskhan met Parental Bond is in die context ronduit dominant, terwijl Mega Gengar met Shadow Tag hele strategieën afsluit.

Naast Mega Evolution introduceert Pokémon X en Y ook het Fairy-type, de eerste toevoeging aan de typetabel sinds Generation II. Dat type is specifiek ontworpen om Dragon-types in toom te houden, en het werkt. Pokémon als Gardevoir en Sylveon krijgen een nieuwe rol in teamcomposities, en de hele dynamiek van type-matchups verschuift subtiel. Voor competitieve spelers is dat een grotere verandering dan Mega Evolution, omdat het de balans op een fundamenteel niveau beïnvloedt.

Super Training is nog een welkome toevoeging. Via een minigame op het touchscreen kan ik direct EV’s trainen zonder eindeloos wilde Pokémon te verslaan. Het systeem maakt EV-training voor het eerst transparant en toegankelijk, met visuele grafieken die precies laten zien hoe de stats van mijn Pokémon zijn verdeeld. Voor iedereen die ooit handmatig EVs heeft bijgehouden in een spreadsheet, is dit een enorme verbetering. De Scarlet en Violet movesets per format laten zien hoe deze systemen zich verder hebben ontwikkeld in latere generaties, met nog meer diepgang voor competitieve spelers.

Hoe ziet Kalos eruit?

De art direction van Pokémon X en Y is op zijn best in de steden. Lumiose City is veruit de indrukwekkendste locatie, een cirkelvormige metropool met winkels, restaurants, cafés en een centrale toren die als landmark dient. De camera wisselt hier naar een derde-persoonsperspectief, waardoor de stad groter en levendiger aanvoelt dan welke Pokémon-stad dan ook daarvoor. Camphrier Town en Cyllage City hebben elk hun eigen sfeer, van middeleeuws tot kustplaats.

Op de routes is de presentatie wisselender. Sommige gebieden zien er prachtig uit met diepte en gelaagdheid, terwijl andere routes nog vrij kaal ogen met herhalende texturen. De 3D-camera zorgt op bepaalde plekken voor onhandige hoeken, vooral in grotten waar het lastig is om te zien waar ik naartoe loop. De framerate daalt merkbaar tijdens gevechten met 3D ingeschakeld, vooral bij horde encounters met vijf Pokémon tegelijk. Die technische beperkingen van de 3DS worden hier zichtbaar.

De muziek is een van de sterkere punten van deze generatie. Het thema van Lumiose City heeft een jazzy, Parijse sfeer die perfect past bij de setting, en de gym leader battle-track bouwt op met synthesizers en een tempo dat de spanning verhoogt. Professor Sycamore heeft een eigen thema dat rustiger en warmer klinkt dan wat ik gewend ben van Pokémon-professors. De soundtrack ondersteunt de Franse inspiratie van Kalos op een manier die de regio een eigen geluid geeft.

Voor wie is Pokémon X en Y?

Pokémon X en Y zijn een uitstekend startpunt voor wie nog nooit een Pokémon-game heeft gespeeld. De lage moeilijkheidsgraad, de brede selectie aan beschikbare Pokémon en de gestroomlijnde systemen maken de instap zo laagdrempelig als de serie ooit is geweest. De Experience Share zorgt ervoor dat niemand vastloopt op een te laag level, en de visuele presentatie maakt het geheel aantrekkelijker dan de oudere 2D-delen.

Veteranen die op zoek zijn naar een uitdagende campagne komen minder aan hun trekken. De gym leaders en Elite Four bieden weinig weerstand als de Experience Share aanstaat, en het verhaal rond Team Flare is niet sterk genoeg om dat gebrek aan moeilijkheid te compenseren. De postgame is ook dunner dan in sommige eerdere generaties, met minder extra content dan bijvoorbeeld HeartGold en SoulSilver boden. Wie vooral voor de singleplayer-uitdaging speelt, kan daar teleurgesteld in raken.

De echte diepgang zit in de competitieve kant. Met Mega Evolution, het Fairy-type, Super Training en verbeterde online functies is de basis voor teambuilding en online battles sterker dan ooit in de serie tot dat punt. Als competitief spelen je ding is, biedt Pokémon X en Y genoeg om tientallen uren in te steken na de campagne. Wie meer wil ontdekken over videogames en andere titels, vindt daar genoeg variatie om de interesse vast te houden.

Waar kun je Pokémon X en Y kopen?

Pokémon X en Pokémon Y zijn uitsluitend beschikbaar als fysieke Nintendo 3DS-cartridges, omdat de Nintendo eShop voor de 3DS sinds maart 2023 gesloten is voor nieuwe aankopen. Fysieke exemplaren zijn nog te vinden bij Nederlandse retailers en op tweedehands platforms, met prijzen die variëren tussen ongeveer €28 en €64, afhankelijk van de staat en de verkoper. Platformen als bol.com, BudgetGaming en PriceCharting bieden regelmatig exemplaren aan, zowel nieuw als tweedehands.

(Koop bij voorkeur via betrouwbare en officiële retailers. Controleer bij tweedehands exemplaren altijd de staat van de cartridge. Prijzen kunnen variëren en zijn afhankelijk van beschikbaarheid.)

Bekijk Pokémon X en Y in actie:

Bekijk Pokemon X/Pokemon Y in actie: