God of War

Van griekse wraak tot noorse verlossing

God of War begon op 22 maart 2005 op de PlayStation 2 en zette meteen de toon voor een serie die uiteindelijk twee grote mythologische werelden zou bespelen. Achter die start zaten David Jaffe en Santa Monica Studio, en de eerste game stelde je voor aan Kratos, een Spartaanse krijger die na bedrog door Ares zelf de nieuwe God of War wordt. Daarna gaat het hard richting wraak op de Olympische goden, met als eindpunt de dood van Zeus in God of War III (2010). Dat Griekse tijdperk draait om grootse setpieces, pure woede en een Kratos die alles sloopt wat in de weg staat.

Het hart van die periode blijft de trilogie God of War (2005), God of War II (2007) en God of War III (2010), maar het verhaal kreeg extra lagen via spin offs. Zo bouwde Ready at Dawn twee PSP-games die gaten opvulden met Chains of Olympus (2008) en Ghost of Sparta (2010). In 2007 kwam ook God of War: Betrayal uit, een 2D-sidescroller voor mobiele telefoons die nu vooral als curiositeit opduikt. Afsluiten gebeurde met de prequel Ascension (2013) op PS3, die Kratos’ verleden verder uitwerkt en tegelijk een lange radiostilte inluidt.

De sprong naar Midgard

God of War (2018) gooide het roer om en dat merk je vanaf minuut één. Zonder cijfer in de titel, als bewuste reset, verhuist Kratos naar Midgard en komt Atreus erbij als zijn zoon. Daardoor verschuift de focus van wraak naar verlossing, een draai die je ook terugziet in uitdagende action-RPG’s zoals Soulsborne, terwijl de botsingen nu met Noorse goden zijn en Kratos zichtbaar probeert te breken met zijn verleden. De game pakte stapels awards en liet zien dat de serie meer is dan alleen brute actie, met thema’s als vader en zoon, groei en de vraag of iemand als Kratos ooit echt kan veranderen.

God of War Ragnarök (2022) rondde dit tweeluik af met een finale rond de Noorse apocalyps, waar Kratos en Atreus samen doorheen moeten. In december 2023 volgde Valhalla, een roguelike-epiloog waarin Kratos in terugkerende arena-gevechten met zijn demonen wordt geconfronteerd. Toch stopt de Noorse lijn daar niet, want voor 2027 staat God of War Laufey gepland met Laufey (Faye) als hoofdpersonage. Haar verhaal speelt zich af in het hiernamaals en trekt bovendien nieuwe mythologieën open, met Egyptische en Mongoolse invloeden.

Hoe veranderde God of War zijn gameplay radicaal?

De God of War-trilogie op PS2 en PS3 leunde op een vaste, filmische cameravoering en razendsnelle hack and slash, met de Blades of Chaos als iconisch gereedschap. Daardoor voelde elk gevecht groot en spectaculair, wat prima paste bij een wraakzuchtige Spartaanse god. Richting 2018 koos Santa Monica Studio er bewust voor om die formule opnieuw op te bouwen. Het gevolg is dat God of War (2018) qua tempo, besturing en presentatie een ander soort actiegame werd.

Camera en presentatie van cinematisch naar intiem

God of War (2018) zet je veel dichter op de actie met een over the shoulder camera die strak bij Kratos blijft hangen. Daardoor worden gevechten directer en overzichtelijker, terwijl elk foutje sneller pijn doet. Opvallend is ook de presentatie als één doorlopende take, zonder zichtbare camera-cuts of laadschermen, wat de spanning constant houdt. Creative director Cory Barlog noemde het zelf openlijk een reimagining, dus geen simpele vervolgstap maar een herinterpretatie van de serie.

Wapens en combat van kettingen naar ijs en vuur

Het grootste verschil zit in de loadout van Kratos, met de Leviathan Axe als hoofdwapen in plaats van de Blades of Chaos. Die bijl is doordrenkt met ijsmagie en werkt met een gooien en terugroepen-mechaniek dat bewust aan Thors hamer Mjölnir doet denken. In de praktijk levert dat meer tactiek op, omdat je kunt werpen, doorschakelen naar vuisten en de bijl terughalen voor extra impact. Later keren de Blades of Chaos via een emotionele wending terug, nu met vuurmagie in plaats van chaos-energie, zodat je twee duidelijke stijlen naast elkaar hebt.

Verdedigen krijgt ook meer gewicht door het Guardian Shield, dat zowel defensief als offensief inzetbaar is. Met strak getimede blocks zet je parries neer die vijanden openbreken en ruimte geven voor damage. Die nadruk op timing maakt fights minder button mashy en meer gebaseerd op keuzes. Voor spelers die van technische combat houden, is dat een duidelijke plus.

RPG-systemen en progressie

God of War (2018) voegt RPG-systemen toe, waardoor builds en upgrades opeens onderdeel worden van je route. Met Hacksilver betaal je bij Brok en Sindri voor crafting en upgrades van wapens en armor. Ervaringspunten gaan naar skill trees die nieuwe moves vrijspelen, terwijl verschillende wapenrustingen perks geven die je speelstijl sturen. Runic attacks en Spartan Rage blijven de grote knoppen voor power moments, maar het systeem probeert daarbij toegankelijk te blijven.

Atreus als gevechtspartner

Atreus is geen decorstuk, want hij draait mee als AI-companion die je tijdens gevechten actief aanstuurt. Via pijlen kan hij vijanden stunnen, en tussendoor helpt hij met runen lezen en andere context. Naarmate het verhaal vordert, ontwikkelt Atreus eigen magische skills en verandert de flow van gevechten mee. Daardoor speel je minder als solo-slasher en meer als duo dat elkaar ondersteunt.

Wereld en beweging van God of War

De wereldstructuur van God of War (2018) is open opgezet, maar niet gebouwd als volledige open world. Via een hub met onderling verbonden gebieden krijg je ruimte om te verkennen, terwijl het tempo van de main story controleerbaar blijft. Vrij springen verdwijnt en maakt plaats voor contextgevoelige sprongpunten, een keuze die niet iedereen lekker vindt maar wel de focus houdt op combat and puzzles. Zwemmen is er niet meer, want verplaatsen over water doe je met een boot, en later helpen Mystic Gateways met fast travel zodat side content and backtracking minder stroperig worden.

God of War als mythologisch universum

God of War gebruikt mythologie niet als achtergrondplaat, maar als bouwsteen voor het verhaal. De eerste zeven games plus de geplande Sons of Sparta (2026) leunen op Griekse mythologie, terwijl latere titels Noorse mythologie als fundament nemen. Kratos is daarbij de schakel tussen die werelden, omdat hij na de ondergang van het Griekse pantheon naar Midgard vertrekt voor een nieuw leven. Daardoor voelt de overgang als continuïteit in plaats van een losse reboot.

Met God of War Laufey (2027) wordt die lijn verder opengetrokken richting nieuwe invloeden. Naast Noors komen ook Egyptische en Mongoolse mythologieën binnen via het concept van het hiernamaals van de goden. Zo groeit het universum mee met de reis van de hoofdpersonages, terwijl nieuwe pantheons logisch aansluiten op wat eerder gebeurde. Die aanpak onderscheidt de serie van mythologische games die jarenlang op één setting blijven leunen.

Uitbreiding naar andere media

Rond God of War is intussen ook een stevig transmedia-pakket opgebouwd, net zoals andere bekende videogames vaker hun verhalen doortrekken naar andere media. Er verschenen drie comicboekreeksen, met onder andere releases van DC/Wildstorm en Dark Horse Comics, die verhaallijnen verder uitwerken. Daarnaast liggen er drie romans en het referentieboek God of War: Lore and Legends, waarin mythologie en worldbuilding worden gebundeld. Zulke uitbreidingen zijn vooral interessant als je meer details wilt dan de games kwijt kunnen in cutscenes.

Ook adaptaties blijven terugkomen, al loopt niet alles door. Voor Amazon Prime Video is een tv-serie op basis van het Noorse tijdperk in ontwikkeling, terwijl een eerder geplande filmadaptatie van de originele game werd geannuleerd. Kleinere projecten bestaan ook, zoals A Call from the Wilds (2018), een tekstgame via Facebook Messenger die als prequel diende voor God of War (2018). Zelfs Blood & Metal (2010), een heavy metal-album geïnspireerd door het Griekse tijdperk, laat zien hoe breed die mythologische vibe is doorgedrongen.

Verkoopcijfers die God of War definiëren

God of War staat op 76,5 miljoen verkochte exemplaren over alle titels en is daarmee het meest winstgevende first-party merk van PlayStation. Dat resultaat komt uit bijna twintig jaar sterke releases, slimme remasters en vooral de geslaagde heruitvinding in 2018. De geschatte bruto-omzet ligt rond 2,6 miljard dollar, waarbij het PS2 en PS3 hack and slash-tijdperk ongeveer 1,1 miljard oplevert en de action-adventure games vanaf 2018 circa 1,5 miljard. Aan die verdeling zie je hoe de serie doorstootte van PlayStation-hit naar wereldwijd merk, ook buiten de consolebubbel.

De sprong naar mainstream succes

God of War (2018) was het kantelpunt, met meer dan vijf miljoen verkochte exemplaren in de eerste maand. In november 2022 stond de teller op 23 miljoen, wat het meteen de bestverkochte game van de reeks maakt en ook een van de bestverkopeakende PS4-titels ooit. Qua prijzen regende het Game of the Year-onderscheidingen en critici zetten de game neer als een van de beste actiegames ooit, een status die God of War (2005) ook al kreeg. God of War Ragnarök trok die lijn door met 15 miljoen verkochte exemplaren en een geschatte bruto-omzet van 850 miljoen dollar, waardoor de nieuwe koers niet als éénmalige uitschieter voelt.

Verkoopcijfers per game

PC-ports hielpen sterk bij het verbreden van de doelgroep, omdat God of War (2018) in januari 2022 naar Windows kwam en Ragnarök in september 2024 volgde. Daarmee werd de serie eindelijk speelbaar buiten het PlayStation-ecosysteem, wat nieuwe spelers aantrekt en fans een reden geeft om opnieuw in te stappen met hogere framerates en betere graphics. Remasters hielden de boel tussendoor warm met de God of War Collection (2009), Origins Collection (2011) en God of War III Remastered (2015). Intussen is er ook een remake van de originele trilogie in ontwikkeling voor PS5, wat aangeeft dat Sony het erfgoed actief wil blijven onderhouden.