Baldur's Gate is sinds 1998 een vaste waarde voor RPG-fans en groeide in ruim twintig jaar van een isometrische CRPG naar een modern 3D-avontuur. In de reeks vind je de klassieke BioWare-trilogie, de Enhanced Editions en Baldur's Gate 3 van Larian Studios, dat in 2023 met D&D 5e-regels en turn-based gevechten het genre opschudde en meerdere Game of the Year-awards pakte.
| Overzicht | |
|---|---|
| Spellen | Baldur’s Gate (1998) Baldur’s Gate II: Shadows of Amn (2000) Baldur’s Gate: Dark Alliance (2001) Baldur’s Gate: Dark Alliance II (2004) Baldur’s Gate: Enhanced Edition (2012) Baldur’s Gate II: Enhanced Edition (2013) Baldur’s Gate 3 (2023) |
| Officiële website | https://baldursgate3.game/ |
| Genre | Rollenspel (RPG), Action-RPG |
| Platforms | PC, PS2, PS4, PS5, XB, XOne, XSX, GC, GBA, Switch, Mobile |
Baldur’s Gate loopt inmiddels over meer dan twintig jaar en valt grofweg uiteen in drie duidelijke ontwikkelperiodes. In 1998 begon het als een isometrische CRPG die voor z’n tijd flink vooruitliep, en later groeide het uit tot een vaste naam in fantasy-gaming. Na een lange stilte kwam er eerst een moderniseringsronde, waarna Baldur’s Gate 3 de reeks opnieuw neerzette voor een nieuw publiek.
Het eerste Baldur’s Gate verscheen op 21 december 1998 via uitgever Interplay Entertainment, met BioWare als studio die meteen de lat hoog legde. Onder de motorkap draaide de Infinity Engine, dezelfde technologie die later ook Planescape: Torment en de Icewind Dale-serie zou aandrijven. In de Bhaalspawn Saga volg je een weeskind dat opgroeit in het versterkte klooster Candlekeep, onder de hoede van de wijze Gorion, waarna een gewelddadige breuk je het land in slingert.
Daarna rol je een regionale ijzercrisis in, waarbij metaal op mysterieuze wijze afbrokkelt, en die plot blijkt vooral een slimme kapstok voor een persoonlijk verhaal dat lang blijft hangen. Baldur’s Gate II: Shadows of Amn kwam uit op 21 september 2000 en verplaatste alles naar Athkatla, de hoofdstad van Amn, met meer klasse-specialisatie, betere graphics en hogere powerniveaus. Het gevolg is dat vooral de NPC-interactie meer gewicht kreeg, met vriendschappen en romances die later in veel RPG’s de standaard zouden worden.
Met Throne of Bhaal sloot BioWare de Bhaalspawn-verhaalboog af op 22 juni 2001, inclusief nieuwe gebieden en een finale waarin je keuzes echt bepalen waar je personage eindigt. Voor spelers die van een afgeronde saga houden, voelt die uitbreiding als de deur die definitief dichtvalt. Tegelijk blijft het een einde waar je nog lang over napraat, zeker als je alle zijpaden en partybanter hebt meegepikt.
Baldur’s Gate: Enhanced Edition kwam in 2012 uit via Overhaul Games, een onderdeel van Beamdog, en had één duidelijke missie: de klassiekers soepel laten draaien op moderne systemen zonder het karakter weg te poetsen. Acht jaar na Dark Alliance II was dat precies het soort comeback dat oude fans weer naar Candlekeep trok. Op 15 november 2013 volgde Baldur’s Gate II: Enhanced Edition, waardoor ook Shadows of Amn weer makkelijk speelbaar werd op huidige hardware.
Beamdog bleef niet hangen in alleen oppoetsen, want op 31 maart 2016 verscheen Baldur’s Gate: Siege of Dragonspear. Die uitbreiding plaatst een brug tussen deel één en deel twee en vult daarmee een gat dat jarenlang in de tijdlijn zat. Als je de serie op verhaalvolgorde speelt, is dit het stukje dat ineens logisch maakt hoe je van het ene hoofdstuk naar het volgende rolt.
Baldur’s Gate 3 zette op 3 augustus 2023 een compleet andere stap, met Larian Studios aan het roer en Wizards of the Coast als licentiehouder aan boord. Het verhaal speelt zich 123 jaar na Throne of Bhaal af en voor het eerst staat Gorion’s Ward niet centraal. In plaats van de Infinity Engine-formule koos Larian voor een volledige 3D-wereld en turn-based gevechten op basis van D&D 5e, waardoor het tempo en de tactiek duidelijk anders aanvoelen dan in de oude delen.
Het spelsysteem van Baldur’s Gate is vooral bijzonder door de combinatie van stevige tactiek en toch redelijk vlot spelen. De originele games gebruiken pauseerbare real-time combat die leunt op Advanced Dungeons & Dragons 2nd Edition, terwijl het spel ondertussen alle complexe regels, statistieken en dobbelsteenworpen voor je afhandelt. Daardoor krijg je de diepte van tabletop D&D zonder dat je zelf met regelboeken op schoot hoeft te zitten, en met een party van maximaal zes personages blijft er veel ruimte om te schuiven met rollen.
Vanuit een top-down isometrisch perspectief trek je over pre-rendered omgevingen, met een mix van eigen creaties en gerekruteerde NPC’s. Het handige is dat die vrijheid ook meteen een risico inbouwt, want een scheve partycompositie voel je in moeilijke gevechten direct terug. Met andere woorden, blind stapelen op damage werkt soms, maar de games belonen balans en planning.
Draagkracht hangt rechtstreeks aan de Strength-score, dus zwakkere partyleden kun je niet onbeperkt volstouwen met loot. Uitrusting is netjes opgedeeld in categorieën zoals wapens, munitie, harnas, helmen, ringen en mantels, en je klasse bepaalt wat überhaupt mag. Een mage in plate armor zit er dus niet in, hoe graag je dat soms ook zou willen, waardoor de rolverdeling in je groep automatisch belangrijker wordt.
Ook morele keuzes hebben mechanische gevolgen via het reputatiesysteem. Met een hoge reputatie dalen winkelprijzen, terwijl een lage reputatie de prijzen omhoog duwt en zelfs vijandige reacties kan oproepen. Speel je de held, dan krijg je korting bij merchants, en als schurk betaal je simpelweg meer voor dezelfde spullen.
Baldur’s Gate 3 gooit een paar kernpunten om, te beginnen met de switch naar Dungeons & Dragons 5th Edition en een party van vier in plaats van zes. Onder de motorkap draait het op Larian’s Divinity Engine, dus technisch en qua feel is het een andere basis dan de Infinity Engine. Qua builds kies je uit 12 klassen en 11 rassen uit het D&D Player’s Handbook, of je pakt een Origin-held met een vast geschreven achtergrondverhaal.
De Dark Urge-optie is daarbij een aparte route met eigen mechanica en een verhaallijn die je niet krijgt met standaardpersonages. Wie graag een vooraf gemaakte identiteit speelt, zit goed met de Origin-keuzes, terwijl Dark Urge juist bedoeld is voor spelers die hun run expres een extra laag willen geven. Op technisch vlak blijft het leuk om te weten dat het originele Baldur’s Gate het derde computerspel was dat Lua-scripting gebruikte, wat de Infinity Engine destijds extra flexibel maakte voor quests en interacties.
De Dark Alliance-tak is Baldur’s Gate op een andere stand, meer actie en minder tactische pauzeknop. Snowblind Studios bracht Baldur’s Gate: Dark Alliance uit op 4 december 2001 voor PlayStation 2, als action-RPG die vooral draait om directe hack-and-slash. Later kwam het ook naar Xbox, GameCube en zelfs Game Boy Advance, waardoor consoleplayers die nooit aan de pc-klassiekers begonnen toch met de naam Baldur’s Gate in aanraking kwamen.
Dark Alliance was zowel commercieel als kritisch een succes en liet zien dat de franchise buiten de isometrische CRPG-hoek ook kon werken. Op 20 januari 2004 verscheen Dark Alliance II, dit keer ontwikkeld door Black Isle Studios voor PS2 en Xbox. Dat deel bleef vervolgens acht jaar lang het laatste nieuwe spel in de reeks, tot Beamdog de Enhanced Editions uitbracht en alles weer op gang trok.
Later kregen beide Dark Alliance-games heruitgaven op moderne platforms, waaronder PS4, PS5, Xbox One, Xbox Series X/S, Nintendo Switch en pc via Windows, macOS en Linux. Het verhaal staat los van de Bhaalspawn Saga, dus je hoeft niets in te halen om ze te snappen, wat het instappen makkelijk maakt. Black Isle had ook plannen voor een derde game in de Dalelands, bedoeld als een pc-hack-and-slash met pauseerbare real-time gameplay, maar dat project werd geschrapt toen Interplay de D&D pc-licentie verloor aan Atari.
Baldur’s Gate 3 werd op 6 juni 2019 aangekondigd door Larian Studios en ging daarna door een lange, zichtbare ontwikkelfase. Early Access startte op 6 oktober 2020, waarna de volledige pc-release volgde op 3 augustus 2023. Consoles kwamen gefaseerd: PS5 op 6 september 2023, macOS op 22 september en Xbox Series X/S op 7 december 2023, wat past bij de technische ambitie en het optimalisatiewerk per platform.
Baldur’s Gate 3 werd het eerste spel dat in hetzelfde jaar Game of the Year won bij alle vijf grote awardshows: Golden Joystick Awards, The Game Awards 2023, D.I.C.E. Awards, Game Developers Choice Awards en BAFTA Games Awards. Zo’n clean sweep is vooral interessant omdat het niet alleen van fans komt, maar ook van pers en ontwikkelaars die dagelijks met game design bezig zijn. Voor CRPG’s, jarenlang gezien als een niche voor tabletop-veteranen, was dit het moment waarop het genre aantoonbaar een mainstream publiek bereikte zonder diepgang weg te snijden.
De productie van Baldur’s Gate 3 is opvallend groot, met meer dan 240 stemacteurs, waaronder Neil Newbon als Astarion, Jennifer English als Shadowheart, J.K. Simmons als General Ketheric Thorm en Jason Isaacs als Lord Enver Gortash. In het jaar 1492 DR draait het verhaal om een protagonist die door mind flayers is ontvoerd en geïnfecteerd met een illithid-tadpole, een parasiet die de gastheer kan veranderen in een mind flayer. Vanuit die premisse vertakt de campagne constant door keuzes in dialogen en gevechten, waardoor een “even snel de goede optie klikken” vaak minder simpel is dan het klinkt.
Spelen kan solo met maximaal drie extra partyleden, of online in co-op met maximaal drie andere spelers, dus je kunt het strak singleplayer houden of er een gezamenlijke campaign van maken. De soundtrack van Borislav Slavov verscheen tegelijk met de pc-release en ondersteunt de sfeer die regisseur Swen Vincke en hoofdschrijver Adam Smith neerzetten. Het eindresultaat is een CRPG die het genre opnieuw op de kaart zette en liet zien dat toegankelijkheid en complexiteit prima naast elkaar kunnen bestaan.
De chronologische verhaallijn is Baldur’s Gate (1998), Tales of the Sword Coast (1999), Siege of Dragonspear (2016), Baldur’s Gate II: Shadows of Amn (2000) en Throne of Bhaal (2001). Baldur’s Gate 3 speelt zich 123 jaar later af en kun je prima los spelen van de eerdere delen. De Dark Alliance-games zijn spin-offs en hebben geen directe verhaallijnkoppeling met de Bhaalspawn Saga
Baldur’s Gate 3 is speelbaar op Windows pc sinds 3 augustus 2023, op PlayStation 5 sinds 6 september 2023, op macOS sinds 22 september 2023 en op Xbox Series X/S sinds 7 december 2023. Eerder bestond er ook een versie voor Google Stadia, maar dat platform stopte in januari 2023. Voor de meeste spelers betekent dit dat je nu vooral kiest op basis van pc of current-gen console.
De hoofdreeks Baldur’s Gate is een tactisch RPG met pauseerbare real-time gameplay, isometrisch perspectief en een verhaal dat leunt op AD&D 2nd Edition. Dark Alliance is een consolegerichte action-RPG van Snowblind Studios en later Black Isle Studios, met de nadruk op actie in plaats van uitgebreide verhaallijnen. Beide reeksen spelen zich wel af in de Forgotten Realms, dus de setting voelt vertrouwd.
Baldur’s Gate 3 gebruikt Dungeons & Dragons 5th Edition uit 2014, terwijl de eerdere hoofdgames Advanced Dungeons & Dragons 2nd Edition gebruikten. In character creation kies je uit 12 klassen en 11 rassen uit het D&D Player’s Handbook. De partygrootte ligt op vier personages, wat de balans en encounter-opzet duidelijk anders maakt dan in de klassiekers met zes.
Larian Studios uit België ontwikkelde en publiceerde Baldur’s Gate 3 onder leiding van regisseur Swen Vincke, met Wizards of the Coast als partner en licentiehouder van D&D. De studio is ook bekend van Divinity: Original Sin, en die ervaring met turn-based systemen merk je in de gevechten. De originele Baldur’s Gate-games kwamen van het Canadese BioWare.
Baldur’s Gate 3 ondersteunt solo spelen met drie AI-partyleden of online co-op met maximaal drie andere spelers. In co-op deel je keuzes en gevechten, wat vooral in dialogen soms tot verrassende uitkomsten leidt. De klassieke Baldur’s Gate-games hadden destijds ook al multiplayer naast de singleplayer campagne.
www.superbigwin.nu 2026 // All Rights Reserved
Account