FIFA 16 op PS: voetbal dat voor het eerst echt om geduld vraagt

De passing die alles verandert

Eerste wedstrijd, Barcelona tegen Chelsea, en ik druk op driehoek voor een doorsteekbal. De bal rolt drie meter te ver. Doelman pakt hem op, klaar. In FIFA 15 was die pass nog raak geweest, omdat snelheid en directe aanval daar bijna alles oplossen. FIFA 16 straft dat af. Het middenveld is geen doorgeefluik meer, het is een zone waar je moet nadenken voordat je de bal verstuurt.

Die verschuiving merk je in alles. Verdedigers staan compacter, intercepties zijn scherper, en een blinde pass naar voren levert vaker balverlies op dan een kans. Na een paar wedstrijden begon ik mijn aanvallen anders op te bouwen, met korte combinaties via het centrum en gerichte loopacties langs de zijkant. Dat voelt trager dan voorgaande edities, maar het is een bewuste traagheid. De controle over balbezit is groter dan ooit in de serie tot dat punt.

Waar het echt klikt, is in de momenten dat je geduld wordt beloond. Een aanval die begint bij de keeper, via zes passes door het middenveld loopt en eindigt met een strakke voorzet op de tweede paal, dat geeft meer voldoening dan welke solo-rush in FIFA 15 dan ook. De bal heeft gewicht, spelers reageren op positie en niet alleen op snelheid, en tackles voelen stevig zonder overdreven te zijn. Tegelijk is de keerzijde dat wedstrijden soms stroperig worden als beide teams verdedigend spelen. Op hogere moeilijkheidsgraden staat de AI zo compact dat je soms minutenlang geen opening vindt, en dat kan frustrerend zijn als je gewend bent aan een hoger scoretempo.

De nieuwe no-touch dribble geeft extra opties om verdedigers uit positie te lokken. Door de bal los te laten en met lichaamsbewegingen te dreigen, creëer je net genoeg ruimte voor een pass of schot. In de praktijk gebruik ik het vooral in één-tegen-één-situaties aan de rand van het strafschopgebied. Het werkt niet altijd, want de timing moet precies kloppen, maar als het lukt is het een van de meest bevredigende moves in de game.

Vrouwenteams op het veld

FIFA 16 is de eerste game in de serie met vrouwenelftallen, en dat is meer dan een bullet point op de achterkant van de doos. Twaalf nationale teams zijn speelbaar, waaronder de VS, Duitsland en Australië. Op het veld spelen deze teams merkbaar anders dan de mannenploegen. Het tempo ligt iets lager, de fysieke duels voelen anders, en de passing is net wat strakker afgesteld op de verhoudingen tussen speelsters.

De gezichtsscans en animaties zijn voor de meeste speelsters goed uitgewerkt, al valt op dat de diversiteit in lichaamsbouw beperkter is dan bij de mannenteams. Dat is jammer, want het haalt iets van de authenticiteit weg. Toch voelen wedstrijden met vrouwenteams als een volwaardige toevoeging. Een interland tussen de VS en Japan speelt prettig, met herkenbare speelsters en een eigen dynamiek die niet probeert de mannenedities te kopiëren.

De beperking zit in de omvang. Vrouwenteams zijn alleen beschikbaar in vriendschappelijke wedstrijden en een apart toernooi. In Career Mode of Ultimate Team komen ze niet voor. Dat maakt de toevoeging inhoudelijk smaller dan het had kunnen zijn. Voor een eerste stap is het overtuigend, maar de integratie in de rest van de game ontbreekt. Wie hoopte op een volledige carrière met een vrouwenelftal, komt bedrogen uit.

Modes die blijven trekken

Career Mode is nog steeds de ruggengraat voor solo-spelers. Als manager koop je spelers, stel je tactieken in en speelt je seizoen na seizoen door competities en bekertoernooien. De transfermarkt voelt realistischer dan in FIFA 15, met clubs die hardnekkiger onderhandelen en spelers die niet zomaar akkoord gaan met een overstap. Na drie seizoenen met Southampton had ik een herkenbaar team opgebouwd dat zich echt van mijn keuzes onderscheidde, en dat geeft de mode zijn kracht.

Ultimate Team trekt natuurlijk de meeste aandacht, en veranderingen in FIFA Ultimate Team hebben de afgelopen jaren veel invloed gehad op hoe spelers hun squads opbouwen. Het opbouwen van een team via packs en de transfermarkt is verslavend goed ontworpen. De wekelijkse uitdagingen en seizoenscompetities geven structuur aan het grinden, terwijl de marktprijzen van spelers constant verschuiven op basis van real-world prestaties en promoties. Het systeem werkt, maar de druk om packs te openen is constant aanwezig. Zonder aankopen bouw je langzamer, en dat verschil is merkbaar in online wedstrijden waar tegenstanders regelmatig met sterkere teams verschijnen.

Draft Mode is de nieuwste toevoeging en biedt een interessante tussenvorm. Per ronde kies je uit drie willekeurige spelers voor elke positie, waardoor je met onverwachte combinaties op het veld staat. Vier wedstrijden winnen levert goede beloningen op, maar al bij de eerste nederlaag is het voorbij. Die druk maakt elke wedstrijd spannend, al voelt het prijskaartje van 15.000 coins per poging stevig voor spelers die net beginnen.

Waar de modes gaan schuren, is in de herhaling. Na twintig, dertig uur Career Mode verandert er weinig aan de structuur. Persconferenties en spelersontwikkeling blijven oppervlakkig, en de AI-trainers in de competitie maken zelden verrassende keuzes. Voor wie variatie zoekt buiten het veld, biedt FIFA 16 te weinig diepgang in de managementlaag.

Samen spelen, samen fronsen

Met twee controllers op de bank is FIFA 16 op zijn best en op zijn irritantst tegelijk. Een lokale wedstrijd tegen een vriend die net zo goed is als jij, levert het soort spanning op dat geen online modus kan evenaren. De stilte na een goal in de 89e minuut, het geschreeuw bij een onterechte penalty, dat zijn momenten die FIFA 16 niet hoeft te programmeren omdat ze vanzelf ontstaan.

Online is de ervaring wisselender. De matchmaking koppelt je op basis van divisie en teamsterkte, maar in de praktijk kom je regelmatig tegenstanders tegen die duidelijk meer tijd in Ultimate Team hebben gestoken. Dat verschil in teamkwaliteit overschaduwt soms het verschil in vaardigheid, waardoor wedstrijden oneerlijk aanvoelen nog voordat de aftrap is genomen. De connectie is op PS4 over het algemeen stabiel, al merkte ik bij een handvol wedstrijden lichte vertraging die net genoeg was om een getimede tackle te missen.

Het gedrag van tegenstanders online is een verhaal apart. Pauzes na elke goal, eindeloze replays, en spelers die na een voorsprong de bal in de eigen verdediging rondspelen om tijd te rekken. FIFA 16 biedt geen tools om dat gedrag te beperken, en dat maakt sommige online sessies vermoeiend. Tegelijk zijn er wedstrijden waarin beide spelers vol gaan, risico’s nemen en aanvallend voetbal spelen. Die potjes herinner ik me het beste, juist omdat ze zeldzamer zijn dan je zou willen.

Stadionbeleving op PS

Visueel ziet FIFA 16 er op PS4 scherp uit. Spelermodellen zijn gedetailleerd, met herkenbare gezichten voor de grote namen en overtuigende bewegingsanimaties bij dribbels en tackles. De stadions hebben sfeer, met vlaggen, spandoeken en publiek dat reageert op het spelverloop. Bij een late gelijkmaker gaat het volume omhoog, en bij een saaie eerste helft wordt het merkbaar stiller op de tribunes. Die dynamiek draagt bij aan de wedstrijdbeleving zonder opdringerig te worden.

Het commentaar van Martin Tyler en Alan Smith is in de Engelse versie nog steeds de standaard, en na tientallen wedstrijden hoor je dezelfde zinnen terugkomen. “He could have hit that a lot better” klinkt de vijftigste keer een stuk minder scherp dan de eerste. De soundtrack daarentegen is sterk, met een mix van indie en elektronische tracks die goed past bij het bladeren door menu’s en het wachten op wedstrijden. Na een paar weken ken je elk nummer, maar ze blijven aangenaam op de achtergrond draaien.

Waar de presentatie minder overtuigt, is in de herhaling van animaties. Doelvieringen zijn beperkt in variatie, en spelers vertonen soms identiek gedrag ongeacht de situatie. Een verdediger die kalm de bal aanneemt terwijl een aanvaller op volle snelheid nadert, dat breekt de illusie. Op PS3 zijn de visuele concessies duidelijker, met minder detail in gezichten en stadions, maar de gameplay blijft functioneel intact.

Voor wie is FIFA 16 nog interessant?

FIFA 16 is de beste keuze voor spelers die van opbouwend voetbal houden en bereid zijn om hun tempo aan te passen. De nadruk op middenveldspel en verdedigende organisatie maakt het een van de meer tactische edities in de serie. Wie gewend is aan de snelheid van latere FIFA-delen, zal hier moeten schakelen.

Voor lokale multiplayer op de bank is FIFA 16 nog steeds uitstekend. De gameplay is toegankelijk genoeg voor casual spelers, terwijl de diepte er is voor wie langer wil oefenen. Online multiplayer is functioneel, maar de servers zijn minder actief dan bij nieuwere edities, waardoor wachttijden langer kunnen zijn en de pool aan tegenstanders kleiner is.

Career Mode biedt genoeg voor een paar seizoenen solo-plezier, maar wie diepgang zoekt in management en spelersontwikkeling, vindt in latere FIFA-delen meer. Ultimate Team is offline nog speelbaar, maar zonder actieve markt en online competitie verliest het veel van zijn aantrekkingskracht. De toevoeging van vrouwenteams is een mooie bonus, al blijft de integratie beperkt tot vriendschappelijke wedstrijden.

Samenvattend past FIFA 16 het beste bij spelers die een tactische voetbalervaring zoeken voor een klein budget, en die niet afhankelijk zijn van online features. Als puur offline voetbalspel op PS4 houdt het goed stand, en wie interesse heeft in meer gaming op SuperBigWin vindt daar ook andere titels die de moeite waard zijn.

Waar kun je FIFA 16 kopen?

FIFA 16 voor PlayStation is in Nederland verkrijgbaar bij verschillende retailers, voornamelijk als tweedehands exemplaar. De prijzen liggen tussen de €2,99 en €24,34, afhankelijk van de staat van het exemplaar en de verkoper. Webshops zoals Nedgame, bol.com, Amazon.nl en gespecialiseerde retro-gamewinkels bieden de game aan voor zowel PS3 als PS4.

Voor een paar euro heb je een complete voetbalgame in huis, en dat maakt FIFA 16 een van de goedkoopste manieren om de FIFA-serie op PlayStation te ervaren. Controleer wel even of de versie die je koopt compatibel is met jouw console, want er zijn aparte edities voor PS3, PS4 en PS Vita. (Koop bij voorkeur via officiële retailers voor garantie en klantenservice. Prijzen kunnen variëren.)

Bekijk FIFA 16 in actie:

Bekijk FIFA 16 in actie: