Waarom Nederlanders van deze gokspellen houden

Nederlanders houden wel van een gokje. Van de Oudejaarsloterij tot een paar spins op je telefoon: voor veel mensen is het vooral een klein momentje spanning, hoop of gezelligheid. In het WODC/Ipsos I&O-onderzoek (meting 2024) zegt 65% van de Nederlanders (16+) dat ze in de afgelopen 12 maanden aan minstens één kansspel meededen (inclusief loterijen).

De Kansspelautoriteit ziet in haar monitoringsrapportages dat online slots en sportweddenschappen een stijgende lijn laten zien, vooral bij jongere spelers. Ook de Trimbos ScholierenMonitor signaleert dat jongeren relatief vaak (online) gokken.

Maar waarom kiezen we dan zo vaak voor precies dezelfde spellen? Loterijen, krasloten, bingo, (online) slots en sportweddenschappen springen eruit.

En dat is niet toevallig: elk van die gokspellen past namelijk bij een bepaald soort behoefte.

Loterijen

Loterijen zijn met afstand het populairst: 55% doet mee.

Waarom? Omdat loterijen vooral draaien om fantasie. Je koopt niet alleen een lot, je koopt een mini-scenario: “Wat als ik win?” Dat scenario is stiekem al een beloning op zich.

Daarnaast zijn loterijen super “Nederlandse cultuur”: je kent ze, je vertrouwt ze, en ze horen bij vaste momenten. Oudejaarsloterij, Staatsloterij-trekkingen, familie-appjes met “ik heb een lot!” — het is half traditie, half hoop.

De relatief lage inzet en de kans op een hoge uitbetaling maakt loterijen aantrekkelijk voor een breed publiek. Want wie droomt er nou niet van een grote jackpot? En ondertussen geniet je van het gezamenlijke spelmoment, bijvoorbeeld bij de Oudejaarsloterij of tijdens Oranje-toernooien.

Krasloten

Ook krasloten trekken een breed publiek in Nederland, van jongvolwassenen tot ouderen. Volgens de WODC speelt ongeveer 21% van de Nederlandse bevolking krasloten.

Wat Nederlanders zo leuk vinden aan krasloten, is het directe resultaat en de lage inzet. Het is een laagdrempelige vorm van entertainment. Het korte speelmoment geeft even een mentale pauze en de kleine prijzen zorgen voor momentjes van geluk waar je maar niet genoeg van krijgt.

Krasloten hebben bovendien eenvoudige regels en geven snelle spanning. Daarnaast speelt het sociale aspect ook mee als je je vrienden of familie betrekt bij het aankopen van de lotjes. Vooral tijdens feestdagen vinden Nederlanders dit gezellig.

Bingo

Bingo wordt door 6% van de Nederlanders gespeeld.

Bingo is een sociaal spel met een kansspelcomponent. Voor veel Nederlanders is het ritueel belangrijker dan de hoofdprijs: samen zitten, grappen maken, het “bijna!”-moment delen.

En dat verklaart ook waarom bingo zo stabiel blijft: je komt niet alleen om geld te winnen, je komt voor gezelligheid.

Het plezier ligt dus vooral in het sociale ritueel. Dit past bij de Nederlandse mentaliteit: gezelligheid, samen lachen en het plezier delen. Bingo is minder spannend qua jackpot, maar de sociale beloning is groot.

Online gokkasten

Online gokkasten zijn vooral populair onder jongere spelers. Volgens de de Ksa monitoringsrapportage Najaar 2025 spelen vooral jongeren online slots en andere online kansspelen. Jongeren houden natuurlijk van animaties, geluidseffecten, bonusrondes en free spins. Veel snelle prikkels dus.

Slots spreken het beloningssysteem van onze hersenen aan door de constante kleine overwinningen en de mogelijkheid op grotere jackpots. Het “near miss”-effect werkt erg sterk bij online slots. Bijna winnen activeert hetzelfde beloningssysteem in je brein als daadwerkelijk winnen.

Jongeren spelen graag een gokkast tussen het werk of studie door om saaie momentjes op te vullen of gewoon voor het plezier.

Sportweddenschappen

Nederlanders zijn gek op sport en competitie, met name voetbal en wielrennen. Het leuke aan sportweddenschappen is dat je met je eigen kennis en inzicht een weloverwogen inschatting kan maken.

Dat geeft je een gevoel van controle.

En daar komt nog iets bij: sportwedden is vaak socialer dan mensen denken. EK/WK, vriendenapps, kantoor-poules, samen een wedstrijd kijken. Je inzet wordt onderdeel van de beleving.

Zelfs een kleine bet kan een saaie wedstrijd ineens ontzettend spannend maken.

Buitenlandse casino’s: zelfde voorkeuren

De meeste Nederlandse onderzoeken kijken vooral naar de legale markt, en over buitenlandse casino’s zijn er minder harde cijfers.

Maar als iemand bewust kiest voor een casino zonder CRUKS, dan is dat vaak juist vanwege casino-argumenten (bonussen, snelle aanmelding, crypto, hogere limieten, spelkeuze). Daardoor verschuift de balans daar nóg meer richting slots en live casino.

Maar het brede patroon blijft herkenbaar: Nederlanders zijn gek op spellen die óf droom en traditie bieden, óf instant spanning, óf gezelligheid en competitie.

Conclusie: spellen maken deel uit van onze cultuur

Nederlanders kiezen niet toevallig massaal voor loterijen, krasloten, slots en sportweddenschappen.

Het zit diep in onze cultuur. Denk hierbij aan Oudejaarsloterij met familie, WK-poules op kantoor, een avondje Bingo met vrienden. We doen het niet alleen voor de kick, het is een ingebakken in onze tradities. De gezelligheid en het plezier van samen spelen, is gewoon leuk.

Geniet ervan, maar hou je grenzen in de gaten. Dus speel slim, lach veel, en als iets te mooi klinkt om waar te zijn… laat het dan gewoon even liggen.